Hiển thị các bài đăng có nhãn Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Hai, 22 tháng 9, 2014
New
Chủ Nhật, 21 tháng 9, 2014
New
HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 6)
26.
Làm thế nào để hạn chế được viêm vú ở trên bò?
Viêm
vú là nỗi lo thường nhật của người chăn nuôi bò sữa và thiệt hại do viêm vú gây
ra lớn.
Tất
cả các giai đoạn của viêm vú do nhiễm khuẩn ảnh hưởng đến sản lượng và thành
phần sữa. Trung bình thùy bị viêm sản lượng sữa giảm 15%, tuy nhiên tùy theo mức
độ nghiêm trọng mà thuỳ vú bị tổn thương nặng có thể ngừng tiết sữa vĩnh
viễn.
Vì
vậy chúng ta phải coi trọng việc phòng bệnh, cần phải thường xuyên kiểm tra,
phát hiện kịp thời, điều trị dứt điểm giúp hạn chế đến mức thấp nhất những tổn
hại do viêm vú gây
ra.
Để
làm tốt việc phòng bệnh viêm vú chúng ta
phải:
·
Chăm sóc nuôi dưỡng tốt, vệ sinh chuồng trại cho
tốt.
·
Làm tốt công tác vệ sinh trước,
trong và sau khi vắt sữa. Đặc biệt là luôn lau khô bầu vú bằng
khăn khô trước khi bắt tay vào vắt sữa và nhúng hoặc phun dung dịch sát khuẩn
vào núm vú sau khi vắt
sữa.
·
Bò đã bị bệnh viêm vú thì vắt sữa sau cùng và tích cực điều trị sau khi vắt
kiệt sữa.
·
Có thể sau khi vắt sữa nên cho bò ăn một ít thức ăn tinh tránh tình trạng bò nằm
ngay trong khi cơ vòng đầu vú chưa kịp đóng lại dể làm nhiễm
khuẩn.
·
Loại thải những con bò mà cấu tạo cơ vòng đầu vú bị giãn, dễ cho sữa chảy ra
ngoài làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn từ ngoài vào bầu vú gây nên viêm nhiễm và
lây lan ra toàn
đàn.
Sự
lan truyền vi khuẩn từ bò bệnh sang bò khác chủ yếu trong quá trình vắt sữa. Vì
vậy việc phòng bệnh có hiệu quả nhất là phương pháp vệ sinh tốt khi vắt sữa bao
gồm cả việc khử trùng núm vú và điều trị bằng kháng sinh ở giai đoạn cạn
sữa.
PHÒNG
BỆNH VIÊM VÚ CẦN CHÚ
Ý
· Thực
hiện quy trình vệ sinh khi vắt sữa (tách bò bệnh để điều trị kháng sinh, rửa bầu
vú bằng nước sạch, dùng khăn riêng cho từng con, kiểm tra tia sữa đầu, nhúng vú
sau khi vắt sữa vào dung dịch sát trùng (thường dùng iod hoặc
chlorhexidine).
· Sử
dụng kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sỹ thú y cho tất cả bò ở kỳ cạn sữa và cho
những thùy vú nào viêm thể lâm
sàng.
· Giữ
bò sạch và khô
ráo
· Thường
xuyên thử CMT hoặc đếm tế bào tổng số trong mẫu
sữa
27.
Những tác hại và biến chứng có thể có của bệnh viêm
vú?
Như
chúng ta biết bò bị viêm vú gây nên sự tổn thất về kinh tế lớn
do:
·
Không bán được sữa trong thời gian điều trị và thời gian chờ sau khi kết thúc
điều trị vì sự có mặt của kháng sinh trong
sữa.
·
Giảm sản lượng sữa sau khi điều trị
bệnh.
·
Tốn tiền trong việc chi phí điều trị
bệnh.
·
Hư hỏng thùy vú, trường hợp nặng có thể phải loại thải
bò.
Các
trường hợp biến chứng của viêm
vú
· Teo
vú: Do quá trình viêm tế bào vú tuyến vú bị tổn thương, cơ năng
tiết sữa không hồi phục lại được. Thể tích thùy vú bị mắc bệnh nhỏ hơn các thùy
vú khác dẫn đến khả năng tiết sữa giảm. Có thể phục hồi ở chu kỳ tiết sữa
sau.
· Bầu
vú bị xơ cứng:
Trong quá trình viêm tổ chức liên kết tăng sinh và trở thành
rắn.Trong khi đó các tuyến vú thì teo đi, sờ không thấy nóng đau mà chỉ thấy
rắn. Thường là do thứ phát của viêm vú nặng hoặc viêm vú lặp đi lặp lại nhiều
lần. Trong trường hợp này việc điều trị thường không đem lại kết quả. Tuy nhiên,
thùy vú đó có thể phục hồi ở chu kỳ cho sữa
sau.
· Bầu
vú bị hoại tử: Đặc trưng là các tổ chức của bầu vú thối loét và
phân hủy. Nguyên nhân là trong quá trình viêm có sự xâm nhập của vi khuẩn gây
hoại tử.
*
Cách điều
trị:
-
Thụt thuốc tím 0,1- 0,2% sau đó vắt ra rồi bơm Penicillin
vào.
-
Không được xoa bóp bầu vú để tránh nguy cơ bệnh lan
rộng.
-
Các nốt loét có thể được rửa sạch bằng dung dịch Sulfat Đồng 10%, sau đó dùng
bột iốt bôi
vào.
-
Dùng kháng sinh để điều trị toàn
thân..
Trong
trường hợp nặng thì cần phải bơm iốt vào để phá hủy thùy vú bị hoại tử hoặc
phẩu thuật để cắt bỏ thùy
vú.
28.
Bò đang ăn uống tốt sau đó ngừng ăn, hông cỏ phình to, bò thở khó khăn và ngã
quỵ xuống, mắt trợn ngược. Nguyên nhân vì sao? xử lý như thế
nào?
Có thể do bị chướng hơi dạ cỏ, đây là căn bệnh chỉ có ở gia súc dạ dày 4
túi. Nguyên nhân có thể do ăn nhiều cỏ non, ăn thức ăn nhiều nước, những thức ăn
nhiều chất bột đường... làm cho hệ vi sinh vật dạ cỏ phân hủy nhanh sinh ra
nhiều hơi trong khi đó con vật không thể ợ hơi để thoát hơi ra ngoài kịp dẫn đến
chướng hơi. Sự tăng quá mức về thể tích dạ cỏ khi chướng hơi làm chèn ép hệ
thống tuần hoàn, hô hấp làm bò chết rất
nhanh.
Ngoài ra cũng có thể do kế phát của những căn bệnh gây sốt cao và làm giảm và
liệt nhu động dạ cỏ và bò không thể ợ hơi được dẫn đến hơi sinh ra tích tụ lại
gây nên chướng
hơi.
Tùy vào mức độ nặng hay nhẹ mà chúng ta có thể áp dụng các cách sử lí
sau:
Nếu
bò còn đứng được:
cho bò đứng tư thế đầu cao hơn đít. Kéo lưỡi nhiều lần cho ợ hơi hoặc dùng đọt
chuối chấm muối đẩy vào cổ bò kích thích cho bò ợ hơi, sau đó cho uống một trong
các thứ như
sau:
·
1-2 chai
bia
·
Uống dung dịch Amoniac, nước dưa chua (0.5-1
lít).
·
Ngoài ra có thể dùng: tỏi 200g + rượu 300ml+ gừng 300g đâm nhuyễn, vắt lấy nước
cho bò
uống.
Kết
hợp dùng rơm, cỏ khô hoặc muối rang bọc giẻ để xoa bóp vùng dạ cỏ để kích thích
nhu động dạ
cỏ.
Nếu
bò đã ngã qụy:
Thì ta phải lập tức chọc Troca dạ cỏ cho thoát hơi từ từ, kết hợp với chích
Pilocarpine liều 50-80mg/con.nhằm kích thích dạ cỏ co
bóp.
Lưu
ý: khi chọc dạ cỏ thì phải cho hơi thoát ra từ từ tránh trường hợp bò bị shock
do áp suất trong xoang bụng giảm nhanh kéo theo áp suất não hạ nhanh chóng và bò
thiếu máu não sẽ chết đột
ngột.
Trường
hợp bò mang thai vẫn có thể sử dụng Pilocarpine nhưng liều nhẹ:
20mg/con.
29.
Bò đột ngột ngừng ăn, không sốt, hông bên trái thấy to hơn bình thường và sệ
xuống, gõ vào như gõ vào bao bột, hơi thở của bò có mùi thối. Nguyên nhân vì
sao?
Đó
là trường hợp do bội thực (không tiêu) thức ăn. Thức ăn tích lại ở dạ cỏ không
thể đưa xuống các dạ dưới được và bị các loại vi khuẩn có hại trong dạ cỏ lên
men gây thối rữa thức ăn. Hướng xử
lý:
Nếu
nhẹ:
Cho uống thuốc xổ magiê sulfat (MgSO4)
kết hợp với xoa bóp dạ cỏ và tiêm thêm Vitamin C hoặc kháng sinh nếu cần. Cho bò
nhịn ăn 2-3 ngày, sau đó cho ăn thức ăn dễ
tiêu.
Nếu
bị nặng Bụng
của bò ngày càng phình to và có những cơn đau dữ dội thì ngoài uống thuốc xổ ta
nên cho uống kháng sinh: Colistin 5g/con; Tetraxycline 10g/con... để diệt bớt vi
khuẩn có hại trong dạ cỏ. Trường hợp quá nặng có thể mổ dạ cỏ lấy thức ăn (cần
đến bác sĩ thú y giỏi).
Thứ Bảy, 20 tháng 9, 2014
New
HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ
21.
Bò không chửa nhưng không lên giống, có phải bệnh thể vàng tồn lưu. Thuốc gì để
điều trị?
Sau khi trứng rụng thì phần vỏ của noãn nang biến thành thể vàng. Nếu trứng
không được thụ tinh thì thể vàng dần dần tiêu biến, con vật bắt đầu lại một chu
kỳ động dục mới. Nếu trứng được thụ tinh thì thể vàng tồn tại và phát triển
trong suốt thời gian mang thai đồng thời tiết ra progesteron để giữ an toàn cho
thai và làm cho con vật không động dục trong thời gian mang thai, trường hợp này
chúng ta gọi là thể vàng sinh lý. Nếu con vật không đậu thai hoặc sau khi đẻ mà
thể vàng vẫn còn tồn tại gọi là thể vàng tồn lưu hay còn gọi là thể vàng bệnh lý
làm cho con vật không động dục trở
lại.
Để
phát hiện chính xác thể vàng tồn lưu phải khám qua trực tràng. Khi phát hiện
chính xác là thể vàng tồn lưu chúng có thể xử lý theo cách
sau:
Phá bằng tay:
tức là thông qua trực tràng chúng ta có thể xoa bóp buồng trứng có thể vàng
trong vòng 3-5 ngày sau đó dùng tay tách thể vàng ra khỏi buồng trứng. Yêu cầu
phải có kỹ thuật cao để thực
hiện.
· Dùng
thuốc: Thuốc đặc trị bệnh thể vàng tồn lưu là Prostaglandin-F2α (các
biệt dược thường dùng là Prosolvin, Estrumate). Liều lượng sử dụng tùy thuộc vào
từng biệt dược. Vì vậy chúng ta phải xem kỹ huớng dẫn trước khi dùng. Sau khi
điều trị khoảng 3-4 ngày thì bò sẽ động dục và chúng ta cần phải theo dõi để
phối
giống.
22.
Sữa bò bị tủa, có khi tủa vào buổi sáng có khi tủa vào buổi chiều? Nguyên nhân
và hướng khắc
phục?
Hiện
tượng sữa tủa có thể do những nguyên nhân như
sau:
·
Bò bị viêm vú ở thể tiềm ẩn, nên chúng ta không nhận thấy các triệu chứng lâm
sàng của
bệnh.
·
Sự thay đổi sinh lí trong bầu vú sau khi đẻ gây
ra
Hướng
khắc phục:
Chúng
ta có thể chẩn đoán nhanh bằng phương pháp thử CMT hoặc lấy mẫu sữa mang đến
phòng xét nghiệm để đếm tế bào bạch cầu có trong sữa. Nếu kết quả xét nghiệm là
dương tính thì dùng kháng sinh để điều
trị.
Có
khi sữa vắt ra để quá lâu mới đem đi nhập dẫn đến những vi khuẩn có mặt trong
sữa phát triển nhiều về số lượng và làm hư sữa. Trong trường hợp này là do vi
khuẩn ở ngoài xâm nhập vào sữa chứ không phải bò bị viêm vú. Vì vậy cần làm tốt
công tác vệ sinh khi vắt sữa để hạn chế đến mức thấp nhất việc nhiễm khuẩn sữa
sau khi vắt. Sữa sau khi vắt xong cần phải nhanh chóng mang đi nhập cho điểm thu
mua càng nhanh càng
tốt.
23.
Thế nào gọi là viêm vú lâm sàng, viêm vú tiềm
ẩn?
Viêm vú là bệnh viêm các mô bầu vú gây ra bởi vi khuẩn xâm nhập vào qua lỗ ở đầu
núm vú.
Viêm
vú vào giai đoạn đầu do vậy không lộ rõ triệu chứng ra bên ngoài, chưa nhìn
thấy sự thay đổi của sữa và bầu vú nên người chăn nuôi không thể phát hiện được
nên gọi là viêm vú tiềm ẩn. Trong nhiều trường hợp, viêm vú tiềm ẩn là thể viêm
vú mà sự có mặt của của vi khuẩn trong bầu vú không làm cho các tổ chức tuyến vú
bị viêm nhưng làm thay đổi tính chất và giảm sản lượng sữa một cách từ từ. Viêm
vú tiềm ẩn rất nguy hiểm vì có thể làm gia tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh viêm vú
cho toàn đàn nhất là trong trường hợp vắt sữa bằng
máy.
Một
số trường hợp viêm vú tiềm ẩn sẽ tự khỏi được. Nhiều trường hợp trở nên thể viêm
lâm sàng. Đặc trưng của thể viêm lâm sàng là sự kết vón của sữa gây ra bởi sự
kết tủa protein trong sữa. Bò bị bệnh biểu hiện rõ triệu chứng lâm sàng ra bên
ngoài và người chăn nuôi có thể nhận biết được như: bầu vú sưng, nóng, đỏ, đau
hoặc làm thay đổi độ đồng đều của sữa (sữa vón cục, kết sợi), thay đổi màu sắc
của sữa (sữa có máu, có mủ hoặc có màu cà phê), bò có cảm giác đau nên không cho
vắt sữa, có thể có trường hợp làm biến dạng bầu vú. Trong trường hợp nặng có thể
có triệu chứng toàn thân như sốt cao, bỏ
ăn.
24.
Thử nghiệm CMT để phát hiện nhanh bệnh viêm vú tiềm ẩn trên bò
sữa?
Bệnh
viêm vú rất phổ biến ở tất cả các đàn bò sữa. Mức nhiễm từ 10-90% đàn. Trung
bình khoảng 50% bò bị nhiễm nhưng chỉ có khoảng 5% thể hiện rõ triệu chứng lâm
sàng.
Đối
với trường hợp viêm vú tiềm ẩn hoặc lâm sàng thể nhẹ rất khó phát hiện bằng mắt
thường hoặc thông qua việc sờ khám bầu vú mà chúng ta chỉ có thể phát hiện được
thông qua một số chẩn đoán phi lâm sàng
như:
·
Kiểm tra bằng thử nghiệm CMT (California Mastitis
Test).
Cách
làm như sau: vắt sữa của bốn núm vú vào 4 ô của dụng cụ thử CMT, nhỏ thuốc thử
vào và lắc đều, sau đó căn cứ vào độ đồng nhất (và màu sắc nếu có) của sữa trong
dụng cụ thử CMT để đánh giá theo các cấp độ ở bảng
sau:
Độ
đồng nhất
Kết
luận
Hỗn
hợp đồng
nhất
-
Hỗn
hợp hơi lợn
cợn
±
Sự
hóa gen bền và nhìn thấy
rõ
+
Sự
hóa gen dày, thành từng đám
nhớt
++
Sự
hóa gen dày, giống lòng trắng
trứng
+++
Ghi
chú: Màu sắc tím hay không màu tùy thuộc vào loại thuốc thử.
(-)
là kết quả âm tính, bò không bị bệnh.
(±)
là nghi ngờ cần phải kiểm tra lại một lần nữa cho chính xác.
(+)
là kết quả dương tính, tức là bò bị bệnh viêm vú.
·
Lấy mẫu sữa để đếm tế bào tổng số có mặt trong sữa. Nếu số lượng tế bào tổng số
cao hơn 500.000 tế bào/1ml sữa thì chắc chắn bò đã bị nhiễm bệnh viêm
vú.
Cả hai phương pháp trên cho phép chúng ta đánh giá nhanh tình trạng viêm nhiễm
của bầu vú trên toàn đàn hoặc từng cá thể bò nhưng không thể định rõ được loại
vi khuẩn nào đã gây nên
bệnh.
·
Cách kiểm tra đơn giản là dùng nước oxy già pha loãng cho vào mẫu sữa, để sau 5
phút. Nếu thấy sữa sủi bọt là có thể nghi ngờ bò bị viêm vú. Hoặc là thử cồn,
nếu sữa vón cục lại tức là bò viêm
vú.
Hiện
nay, tại Trung tâm nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi bò sữa đang chuyển giao kỹ
thuật sử dụng CMT (dụng cụ thử, thuốc thử). Để có nhiều thông tin hơn, bà con có
thể liên hệ theo địa chỉ ở phần cuối cuốn sách
này.
25.
Bò đã bị viêm vú thì điều trị như thế
nào?
Trên
90% sự nhiễm gây ra bởi vi khuẩn Staphylococcus
aureus, Streptococcus agalactiae, S. dysgalactiae và S. uberic. Việc
sự dụng thuốc kháng sinh liều cao tràn lan để điều trị bệnh viêm vú trong thực
tế đã làm cho nhiều vi khuẩn gây bệnh lờn thuốc. Vả lại có rất nhiều chủng vi
khuẩn khác nhau gây bệnh viêm vú. Để hiệu quả điều trị cao thì chúng ta phải lấy
mẫu sữa bò bị viêm vú phân lập vi khuẩn và làm kháng sinh đồ rồi chọn lựa kháng
sinh thích hợp để điều
trị.
Một
số phương pháp và loại thuốc điều trị viêm vú phổ biến hiện nay như
sau:
·
Bơm thuốc Pomade (dạng thuốc kháng sinh tổng hợp) qua lỗ thông sữa của núm vú
vào những thùy vú viêm sau khi vắt kiệt sữa, làm liên tục trong 3-5 ngày. Sử
dụng Pomade sẽ đem lại cho ta hiệu quả điều trị tức thì, tuy nhiên nếu quá 3-5
ngày sử dụng mà không thấy có hiệu quả chúng ta phải chích kháng sinh toàn
thân.
·
Nếu viêm vú có triệu chứng toàn thân thì nên chích kháng sinh vào tĩnh mạch
hoặc động mạch chủ sau nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Măïc dù sử dụng biện
pháp đưa thuốc vào động mạch chủ sau đem lại kết quả cao trong điều trị nhưng có
thể gây nên tai biến cho bò, vì vậy bà con nên mời những bác sĩ thú y có tay
nghề giỏi để thực hiện phương pháp
này.
·
Ngoài ra có thể kết hợp với việc chườm nóng hoặc chườm lạnh (nếu trong sữa có
lẫn máu) vào thùy vú
viêm.
Chú
ý:
·
Nếu bò đang cho sữa thì hạn chếâ dùng những loại thuốc kháng viêm có gốc
Corticoide.
·
Nếu bò đã cạn sữa thì chúng ta nên chọn những loại kháng sinh có phổ kháng
khuẩn rộng và hoạt tính kéo
dài.
·
Khi bơm Pomade, không luồn đầu kim vào sâu trong núm vú quá 0,5
cm
21.
Bò không chửa nhưng không lên giống, có phải bệnh thể vàng tồn lưu. Thuốc gì để
điều trị?
Sau khi trứng rụng thì phần vỏ của noãn nang biến thành thể vàng. Nếu trứng
không được thụ tinh thì thể vàng dần dần tiêu biến, con vật bắt đầu lại một chu
kỳ động dục mới. Nếu trứng được thụ tinh thì thể vàng tồn tại và phát triển
trong suốt thời gian mang thai đồng thời tiết ra progesteron để giữ an toàn cho
thai và làm cho con vật không động dục trong thời gian mang thai, trường hợp này
chúng ta gọi là thể vàng sinh lý. Nếu con vật không đậu thai hoặc sau khi đẻ mà
thể vàng vẫn còn tồn tại gọi là thể vàng tồn lưu hay còn gọi là thể vàng bệnh lý
làm cho con vật không động dục trở
lại.
Để
phát hiện chính xác thể vàng tồn lưu phải khám qua trực tràng. Khi phát hiện
chính xác là thể vàng tồn lưu chúng có thể xử lý theo cách
sau:
Phá bằng tay:
tức là thông qua trực tràng chúng ta có thể xoa bóp buồng trứng có thể vàng
trong vòng 3-5 ngày sau đó dùng tay tách thể vàng ra khỏi buồng trứng. Yêu cầu
phải có kỹ thuật cao để thực
hiện.
· Dùng
thuốc: Thuốc đặc trị bệnh thể vàng tồn lưu là Prostaglandin-F2α (các
biệt dược thường dùng là Prosolvin, Estrumate). Liều lượng sử dụng tùy thuộc vào
từng biệt dược. Vì vậy chúng ta phải xem kỹ huớng dẫn trước khi dùng. Sau khi
điều trị khoảng 3-4 ngày thì bò sẽ động dục và chúng ta cần phải theo dõi để
phối
giống.
22.
Sữa bò bị tủa, có khi tủa vào buổi sáng có khi tủa vào buổi chiều? Nguyên nhân
và hướng khắc
phục?
Hiện
tượng sữa tủa có thể do những nguyên nhân như
sau:
·
Bò bị viêm vú ở thể tiềm ẩn, nên chúng ta không nhận thấy các triệu chứng lâm
sàng của
bệnh.
·
Sự thay đổi sinh lí trong bầu vú sau khi đẻ gây
ra
Hướng
khắc phục:
Chúng
ta có thể chẩn đoán nhanh bằng phương pháp thử CMT hoặc lấy mẫu sữa mang đến
phòng xét nghiệm để đếm tế bào bạch cầu có trong sữa. Nếu kết quả xét nghiệm là
dương tính thì dùng kháng sinh để điều
trị.
Có
khi sữa vắt ra để quá lâu mới đem đi nhập dẫn đến những vi khuẩn có mặt trong
sữa phát triển nhiều về số lượng và làm hư sữa. Trong trường hợp này là do vi
khuẩn ở ngoài xâm nhập vào sữa chứ không phải bò bị viêm vú. Vì vậy cần làm tốt
công tác vệ sinh khi vắt sữa để hạn chế đến mức thấp nhất việc nhiễm khuẩn sữa
sau khi vắt. Sữa sau khi vắt xong cần phải nhanh chóng mang đi nhập cho điểm thu
mua càng nhanh càng
tốt.
23.
Thế nào gọi là viêm vú lâm sàng, viêm vú tiềm
ẩn?
Viêm vú là bệnh viêm các mô bầu vú gây ra bởi vi khuẩn xâm nhập vào qua lỗ ở đầu
núm vú.
Viêm
vú vào giai đoạn đầu do vậy không lộ rõ triệu chứng ra bên ngoài, chưa nhìn
thấy sự thay đổi của sữa và bầu vú nên người chăn nuôi không thể phát hiện được
nên gọi là viêm vú tiềm ẩn. Trong nhiều trường hợp, viêm vú tiềm ẩn là thể viêm
vú mà sự có mặt của của vi khuẩn trong bầu vú không làm cho các tổ chức tuyến vú
bị viêm nhưng làm thay đổi tính chất và giảm sản lượng sữa một cách từ từ. Viêm
vú tiềm ẩn rất nguy hiểm vì có thể làm gia tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh viêm vú
cho toàn đàn nhất là trong trường hợp vắt sữa bằng
máy.
Một
số trường hợp viêm vú tiềm ẩn sẽ tự khỏi được. Nhiều trường hợp trở nên thể viêm
lâm sàng. Đặc trưng của thể viêm lâm sàng là sự kết vón của sữa gây ra bởi sự
kết tủa protein trong sữa. Bò bị bệnh biểu hiện rõ triệu chứng lâm sàng ra bên
ngoài và người chăn nuôi có thể nhận biết được như: bầu vú sưng, nóng, đỏ, đau
hoặc làm thay đổi độ đồng đều của sữa (sữa vón cục, kết sợi), thay đổi màu sắc
của sữa (sữa có máu, có mủ hoặc có màu cà phê), bò có cảm giác đau nên không cho
vắt sữa, có thể có trường hợp làm biến dạng bầu vú. Trong trường hợp nặng có thể
có triệu chứng toàn thân như sốt cao, bỏ
ăn.
24.
Thử nghiệm CMT để phát hiện nhanh bệnh viêm vú tiềm ẩn trên bò
sữa?
Bệnh
viêm vú rất phổ biến ở tất cả các đàn bò sữa. Mức nhiễm từ 10-90% đàn. Trung
bình khoảng 50% bò bị nhiễm nhưng chỉ có khoảng 5% thể hiện rõ triệu chứng lâm
sàng.
Đối
với trường hợp viêm vú tiềm ẩn hoặc lâm sàng thể nhẹ rất khó phát hiện bằng mắt
thường hoặc thông qua việc sờ khám bầu vú mà chúng ta chỉ có thể phát hiện được
thông qua một số chẩn đoán phi lâm sàng
như:
·
Kiểm tra bằng thử nghiệm CMT (California Mastitis
Test).
Cách
làm như sau: vắt sữa của bốn núm vú vào 4 ô của dụng cụ thử CMT, nhỏ thuốc thử
vào và lắc đều, sau đó căn cứ vào độ đồng nhất (và màu sắc nếu có) của sữa trong
dụng cụ thử CMT để đánh giá theo các cấp độ ở bảng
sau:
|
Độ
đồng nhất
|
Kết
luận
|
|
Hỗn
hợp đồng
nhất
|
-
|
|
Hỗn
hợp hơi lợn
cợn
|
±
|
|
Sự
hóa gen bền và nhìn thấy
rõ
|
+
|
|
Sự
hóa gen dày, thành từng đám
nhớt
|
++
|
|
Sự
hóa gen dày, giống lòng trắng
trứng
|
+++
|
Ghi
chú: Màu sắc tím hay không màu tùy thuộc vào loại thuốc thử.
(-)
là kết quả âm tính, bò không bị bệnh.
(±)
là nghi ngờ cần phải kiểm tra lại một lần nữa cho chính xác.
(+)
là kết quả dương tính, tức là bò bị bệnh viêm vú.
·
Lấy mẫu sữa để đếm tế bào tổng số có mặt trong sữa. Nếu số lượng tế bào tổng số
cao hơn 500.000 tế bào/1ml sữa thì chắc chắn bò đã bị nhiễm bệnh viêm
vú.
Cả hai phương pháp trên cho phép chúng ta đánh giá nhanh tình trạng viêm nhiễm
của bầu vú trên toàn đàn hoặc từng cá thể bò nhưng không thể định rõ được loại
vi khuẩn nào đã gây nên
bệnh.
·
Cách kiểm tra đơn giản là dùng nước oxy già pha loãng cho vào mẫu sữa, để sau 5
phút. Nếu thấy sữa sủi bọt là có thể nghi ngờ bò bị viêm vú. Hoặc là thử cồn,
nếu sữa vón cục lại tức là bò viêm
vú.
Hiện
nay, tại Trung tâm nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi bò sữa đang chuyển giao kỹ
thuật sử dụng CMT (dụng cụ thử, thuốc thử). Để có nhiều thông tin hơn, bà con có
thể liên hệ theo địa chỉ ở phần cuối cuốn sách
này.
25.
Bò đã bị viêm vú thì điều trị như thế
nào?
Trên
90% sự nhiễm gây ra bởi vi khuẩn Staphylococcus
aureus, Streptococcus agalactiae, S. dysgalactiae và S. uberic. Việc
sự dụng thuốc kháng sinh liều cao tràn lan để điều trị bệnh viêm vú trong thực
tế đã làm cho nhiều vi khuẩn gây bệnh lờn thuốc. Vả lại có rất nhiều chủng vi
khuẩn khác nhau gây bệnh viêm vú. Để hiệu quả điều trị cao thì chúng ta phải lấy
mẫu sữa bò bị viêm vú phân lập vi khuẩn và làm kháng sinh đồ rồi chọn lựa kháng
sinh thích hợp để điều
trị.
Một
số phương pháp và loại thuốc điều trị viêm vú phổ biến hiện nay như
sau:
·
Bơm thuốc Pomade (dạng thuốc kháng sinh tổng hợp) qua lỗ thông sữa của núm vú
vào những thùy vú viêm sau khi vắt kiệt sữa, làm liên tục trong 3-5 ngày. Sử
dụng Pomade sẽ đem lại cho ta hiệu quả điều trị tức thì, tuy nhiên nếu quá 3-5
ngày sử dụng mà không thấy có hiệu quả chúng ta phải chích kháng sinh toàn
thân.
·
Nếu viêm vú có triệu chứng toàn thân thì nên chích kháng sinh vào tĩnh mạch
hoặc động mạch chủ sau nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Măïc dù sử dụng biện
pháp đưa thuốc vào động mạch chủ sau đem lại kết quả cao trong điều trị nhưng có
thể gây nên tai biến cho bò, vì vậy bà con nên mời những bác sĩ thú y có tay
nghề giỏi để thực hiện phương pháp
này.
·
Ngoài ra có thể kết hợp với việc chườm nóng hoặc chườm lạnh (nếu trong sữa có
lẫn máu) vào thùy vú
viêm.
Chú
ý:
·
Nếu bò đang cho sữa thì hạn chếâ dùng những loại thuốc kháng viêm có gốc
Corticoide.
·
Nếu bò đã cạn sữa thì chúng ta nên chọn những loại kháng sinh có phổ kháng
khuẩn rộng và hoạt tính kéo
dài.
·
Khi bơm Pomade, không luồn đầu kim vào sâu trong núm vú quá 0,5
cm
Thứ Sáu, 19 tháng 9, 2014
New
HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 4)
16.
Bệnh lở mồm long móng (FMD), Cách phòng trị bệnh?
Bệnh do virus gây nên. Bệnh ít làm cho trâu bò chết nhưng rất nguy hiểm vì tốc
độ lây lan rất nhanh, giảm sinh trưởng, dễ gây sẩy thai và giảm sức cày kéo làm
thiệt hai kinh tế. Tỷ lệ chết khá cao khi bê bị nhiễm phải bệnh
này.
Vào những năm 1995, 1997, 2000 bệnh lở mồm long móng bùng phát mạnh ở các tỉnh
phía Nam như Phú yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bình
Dương....
Triệu
chứng đầu tiên là tăng thân nhiệt, nó chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và ít
được chú ý. Sau đó vật ăn không ngon miệng, nhai lại chậm chạp, chảy nước
miếng.
Trong
vòng 2-3 ngày, mụn nước phồng lên có chứa dịch màu vàng. Những mụn nước lan
nhanh trên toàn bộ niêm mạc miệng, sau đó vở ra dịch tràn ra ngoài và vật rất
đau đớn, đôi khi có chảy
máu.
Cùng
thời gian đó thấy xuất hiện những mụn nhỏ ở chân. Con vật đứng lên rất khó khăn
và di chuyển một cách đau
đớn.
Cũng
có thể thấy những mụn nhỏ ở núm vú, bầu vú sưng và căng. Giảm sản lượng sửa, sữa
có màu vàng và
đắng.
Phòng
bệnh: Những con vật bị bệnh nên giết đi và vật phẩm của chúng đem đốt và chôn.
Không được chuyển từ vùng này sang vùng
khác.
Hạn
chế việc thăm viếng những trai bị nhiểm, luôn khử trùng nền và dụng cụ bằng NaOH
2% giúp cho việc tránh phát tán của bệnh. Phòng cho những đàn xung quanh tránh
mắc bệnh. Ơû những vùng nơi mà bệnh đang lưu hành phải tiêm vaccin để hạn chế sự
lưu hành của bệnh, tiêm vaccin lặp lại 8 tháng một lần vì thới gian miễn dịch
không kéo dài quá 8 tháng. Hiện nay, hai loại vaccin thường sự dụng ở Việt nam
là Decivax và
Oftopor.
17.
Bò đột ngột bỏ ăn, sốt cao, mắt đỏ, thở gấp và hầu sưng. Đó là bệnh gì? Cách
phòng và
trị?
Với
triệu chứng trên có thể nghi ngờ là bệnh tụ huyết trùng (Pasteurellosis).
Bệnh thường xảy ra rải rác quanh năm ở các vùng nóng ẩm nhưng tập trung chủ yếu
vào mùa
mưa.
Có
thể điều trị bằng Streptomycine 15-20mg/kg trọng lượng ngày; Tetracycline
10mg/kg trọng lượng ngày. Hiện nay có rất nhiều loại thuốc có thể điều trị được
bệnh này và chúng ta có thể mua tại các quầy thuốc thú y trong
vùng.
Để
phòng bệnh chúng ta cần phải thực hiện những biện pháp
sau:
· Tiêm
phòng vaccin tụ huyết trùng định kỳ mỗi năm hai lần. Loại vaccin thường dùng:
P52 do công ty thuốc thú y Trung ương II sản
xuất.
· Thường
xuyên thực hiện vệ sinh chuồng trại, định kỳ tẩy uế và tiêu độc chuồng trại bằng
nước vôi
10%.
· Chăm
sóc nuôi dưỡng tốt, khai thác sữa hợp lý để nhằm tăng sức đề kháng của bò đối
với dịch
bệnh.
18.
Khi nào thì coi là bò bị sát nhau, xử lí thế
nào?
Thường
sau khi đẻ 4-6 giờ là nhau ra, nhưng sau 10 giờ nhau không ra chỉ thấy một đoạn
cuống nhau treo lòng thòng sau đuôi gọi là sát
nhau.
Hướng
xử lý khi bò bị sát nhau:
Trước
đây người ta hay dùng phương pháp bóc tách nhau để lấy nhau ra ngoài cơ thể của
bò mẹ. Tuy nhiên phương pháp này thường gây ra những tổn thương cho niêm mạc tử
cung bò mẹ, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở những lứa
sau.
Theo
phương pháp mới hiện nay đang được khuyến cáo là đặt thuốc tử cung (viên đặt tử
cung) và theo dõi nếu bò có sốt, bỏ ăn thì chích kháng sinh để điều trị toàn
thân. Mục đích của việc đặt thuốc là chống nhiễm trùng, còn nhau thai sẽ được
tách ra và theo sản dịch ra
ngoài.
Ngoài
ra chúng ta có thể sử dụng một số bài thuốc nam như sau:
Bài
1: Lá bồ ngót: 3-5 kg. Giã nhỏ cho vào một ít muối, sau đó cho vào khoảng 1/2
lít nước và vắt lấy nước cho
uống.
Bài
2: Buồng cau non khoảng 200g, giã nhỏ cho vào ít muối. Sau đó cho vào 1/2 lít
nước, ngâm trong vòng 30 phút và vắt lấy nước cho bò
uống.
Kinh
nghiệm dân gian cho thấy khi bò đẻ chúng ta có thể hứng lấy nước ối, sau khi bò
đẻ xong ta đun nóng nước ối đến khoảng 40oC,
thêm vào 500g đường, 1-2 kg cám và một ít muối và cho bò uống cũng cho kết quả
tốt.
Để
phòng được bệnh sát nhau chúng ta cần phải thực hiện một quy trình chăm sóc nuôi
dưỡng đúng đắn và chú
ý:
-
Cho bò được thường xuyên vận động, nhất là vào 3 tháng cuối của quá trình mang
thai.
-
Bổ sung đầy đủ các loại khoáng chất. Tốt nhất là sử dụng khối đá liếm treo ở
chuồng cho bò liếm từ
từ.
-
Cho bò ăn khẩu phần thích hợp. Tức là đừng để cho bò quá ốm hoặc quá mập dẫn đến
hậu quả là tiến trình đẻ gặp nhiều khó
khăn.
19.
Bò sau khi đẻ khoảng 3-5 ngày, sốt cao, không ăn, dịch từ âm hộ chảy ra có mùi
hôi thối, cách xử
lý?
Đó là trường hợp viêm tử cung cấp tính sau khi đẻ. Nguyên tắc chung trong việc
điều trị bệnh này là hạn chế sự lan rộng của dịch viêm trong tử cung và tống tất
cả dịch viêm ra
ngoài.
Trường hợp nhẹ: có
thể sử dụng dung dịch Lugol để thụt rửa trong hai ngày, sau đó chúng ta thụt
kháng sinh như Tetramycine hoặc Septotryl với liều 30ml+20ml nước cất trong 2-3
ngày thì có thể bò khỏi bệnh. Ngoài ra trong trường hợp viêm nhẹ, người ta sử
dụng PG.F-2α để điều trị cũng đem lại kết quả khá
cao.
Nếu trường hợp bị nặng thì
ngoài giải pháp điều trị như trên chúng ta cần phải chích kháng sinh điều trị
toàn thân, tốt nhất là đưa kháng sinh vào tĩnh mạch hoặc động mạch chủ sau nhằm
giúp cho bò nhanh lành bệnh và tránh kế phát một số bệnh
khác.
Nếu việc điều trị không kịp thời có thể dẫn đến hiện tượng nhiễm trùng huyết sau
khi sanh thì diễn biến của bệnh có thể phức tạp hơn và nguy cơ tử vong cao
hơn.
Biện
pháp
phòng:
-
Sau khi ra nhau, rửa sạch phần sau của bò mẹ, đặt thuốc vào tử cung 1 lần/ngày
trong 3
ngày.
-
Nuôi dưỡng tốt bò mẹ trong giai đoạn cạn
sữa.
20.
Tôi có một con bò cứ thấy 7-10 ngày thì có biểu hiện động dục, phối không đậu
thai. Làm thế nào để điều
trị?
Đó là biểu hiện của bệnh u nang buồng trứng ở bò. Các nang trứng phát triển
nhưng không võ nang để giải phóng tế bào trứng được, tạo thành chai. Vì thế,
kích tố oestrogen luôn được tiết ra và duy trì một hàm lượng cao trong máu, dẫn
đến rối loạn chu kì sinh
dục.
Khám qua trực tràng phát hiện thấy buồng trứng có chai noãn. Bệnh có thể xảy ra
trên bò tơ hoặc bò rạ, thường gặp trên bò có năng suất sữa cao với những triệu
chứng như mô tả ở
trên.
Cách
điều trị bệnh u nang buồng trứng
Phương
pháp cổ điển là
dùng Progesterone: 150-200mg con/ngày. Chích cách nhật và thực hiện từ 6-7 lần
chích. Kết hợp với vitamin A, E. Hoặc có thể dùng kim thông qua trực tràng để
chích phá các nang nước. Tuy nhiên, để áp dụng phương pháp này chúng ta cần phải
mời những Bác sỹ thú y có kinh nghiệm và tay nghề
giỏi.
Phương
pháp hiện nay là
dùng viên cấy tai (Cresta của Hàlan) hoặc vòng đặt âm đạo (Prid của Pháp). Sau
12 ngày lấy ra và phối giống vào giờ thứ 48-56-72 giờ sau khi lấy thuốc ra khỏi
cơ thể bò.
Ngoài
ra, chúng ta có thể sử dụng LH hoặc HCG. Hai loại thuốc này sử dụng rất có hiệu
qủa nhưng khá đắt tiền.
16.
Bệnh lở mồm long móng (FMD), Cách phòng trị bệnh?
Bệnh do virus gây nên. Bệnh ít làm cho trâu bò chết nhưng rất nguy hiểm vì tốc
độ lây lan rất nhanh, giảm sinh trưởng, dễ gây sẩy thai và giảm sức cày kéo làm
thiệt hai kinh tế. Tỷ lệ chết khá cao khi bê bị nhiễm phải bệnh
này.
Vào những năm 1995, 1997, 2000 bệnh lở mồm long móng bùng phát mạnh ở các tỉnh
phía Nam như Phú yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bình
Dương....
Triệu
chứng đầu tiên là tăng thân nhiệt, nó chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và ít
được chú ý. Sau đó vật ăn không ngon miệng, nhai lại chậm chạp, chảy nước
miếng.
Trong
vòng 2-3 ngày, mụn nước phồng lên có chứa dịch màu vàng. Những mụn nước lan
nhanh trên toàn bộ niêm mạc miệng, sau đó vở ra dịch tràn ra ngoài và vật rất
đau đớn, đôi khi có chảy
máu.
Cùng
thời gian đó thấy xuất hiện những mụn nhỏ ở chân. Con vật đứng lên rất khó khăn
và di chuyển một cách đau
đớn.
Cũng
có thể thấy những mụn nhỏ ở núm vú, bầu vú sưng và căng. Giảm sản lượng sửa, sữa
có màu vàng và
đắng.
Phòng
bệnh: Những con vật bị bệnh nên giết đi và vật phẩm của chúng đem đốt và chôn.
Không được chuyển từ vùng này sang vùng
khác.
Hạn
chế việc thăm viếng những trai bị nhiểm, luôn khử trùng nền và dụng cụ bằng NaOH
2% giúp cho việc tránh phát tán của bệnh. Phòng cho những đàn xung quanh tránh
mắc bệnh. Ơû những vùng nơi mà bệnh đang lưu hành phải tiêm vaccin để hạn chế sự
lưu hành của bệnh, tiêm vaccin lặp lại 8 tháng một lần vì thới gian miễn dịch
không kéo dài quá 8 tháng. Hiện nay, hai loại vaccin thường sự dụng ở Việt nam
là Decivax và
Oftopor.
17.
Bò đột ngột bỏ ăn, sốt cao, mắt đỏ, thở gấp và hầu sưng. Đó là bệnh gì? Cách
phòng và
trị?
Với
triệu chứng trên có thể nghi ngờ là bệnh tụ huyết trùng (Pasteurellosis).
Bệnh thường xảy ra rải rác quanh năm ở các vùng nóng ẩm nhưng tập trung chủ yếu
vào mùa
mưa.
Có
thể điều trị bằng Streptomycine 15-20mg/kg trọng lượng ngày; Tetracycline
10mg/kg trọng lượng ngày. Hiện nay có rất nhiều loại thuốc có thể điều trị được
bệnh này và chúng ta có thể mua tại các quầy thuốc thú y trong
vùng.
Để
phòng bệnh chúng ta cần phải thực hiện những biện pháp
sau:
· Tiêm
phòng vaccin tụ huyết trùng định kỳ mỗi năm hai lần. Loại vaccin thường dùng:
P52 do công ty thuốc thú y Trung ương II sản
xuất.
· Thường
xuyên thực hiện vệ sinh chuồng trại, định kỳ tẩy uế và tiêu độc chuồng trại bằng
nước vôi
10%.
· Chăm
sóc nuôi dưỡng tốt, khai thác sữa hợp lý để nhằm tăng sức đề kháng của bò đối
với dịch
bệnh.
18.
Khi nào thì coi là bò bị sát nhau, xử lí thế
nào?
Thường
sau khi đẻ 4-6 giờ là nhau ra, nhưng sau 10 giờ nhau không ra chỉ thấy một đoạn
cuống nhau treo lòng thòng sau đuôi gọi là sát
nhau.
Hướng
xử lý khi bò bị sát nhau:
Trước
đây người ta hay dùng phương pháp bóc tách nhau để lấy nhau ra ngoài cơ thể của
bò mẹ. Tuy nhiên phương pháp này thường gây ra những tổn thương cho niêm mạc tử
cung bò mẹ, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở những lứa
sau.
Theo
phương pháp mới hiện nay đang được khuyến cáo là đặt thuốc tử cung (viên đặt tử
cung) và theo dõi nếu bò có sốt, bỏ ăn thì chích kháng sinh để điều trị toàn
thân. Mục đích của việc đặt thuốc là chống nhiễm trùng, còn nhau thai sẽ được
tách ra và theo sản dịch ra
ngoài.
Ngoài
ra chúng ta có thể sử dụng một số bài thuốc nam như sau:
Bài
1: Lá bồ ngót: 3-5 kg. Giã nhỏ cho vào một ít muối, sau đó cho vào khoảng 1/2
lít nước và vắt lấy nước cho
uống.
Bài
2: Buồng cau non khoảng 200g, giã nhỏ cho vào ít muối. Sau đó cho vào 1/2 lít
nước, ngâm trong vòng 30 phút và vắt lấy nước cho bò
uống.
Kinh
nghiệm dân gian cho thấy khi bò đẻ chúng ta có thể hứng lấy nước ối, sau khi bò
đẻ xong ta đun nóng nước ối đến khoảng 40oC,
thêm vào 500g đường, 1-2 kg cám và một ít muối và cho bò uống cũng cho kết quả
tốt.
Để
phòng được bệnh sát nhau chúng ta cần phải thực hiện một quy trình chăm sóc nuôi
dưỡng đúng đắn và chú
ý:
-
Cho bò được thường xuyên vận động, nhất là vào 3 tháng cuối của quá trình mang
thai.
-
Bổ sung đầy đủ các loại khoáng chất. Tốt nhất là sử dụng khối đá liếm treo ở
chuồng cho bò liếm từ
từ.
-
Cho bò ăn khẩu phần thích hợp. Tức là đừng để cho bò quá ốm hoặc quá mập dẫn đến
hậu quả là tiến trình đẻ gặp nhiều khó
khăn.
19.
Bò sau khi đẻ khoảng 3-5 ngày, sốt cao, không ăn, dịch từ âm hộ chảy ra có mùi
hôi thối, cách xử
lý?
Đó là trường hợp viêm tử cung cấp tính sau khi đẻ. Nguyên tắc chung trong việc
điều trị bệnh này là hạn chế sự lan rộng của dịch viêm trong tử cung và tống tất
cả dịch viêm ra
ngoài.
Trường hợp nhẹ: có
thể sử dụng dung dịch Lugol để thụt rửa trong hai ngày, sau đó chúng ta thụt
kháng sinh như Tetramycine hoặc Septotryl với liều 30ml+20ml nước cất trong 2-3
ngày thì có thể bò khỏi bệnh. Ngoài ra trong trường hợp viêm nhẹ, người ta sử
dụng PG.F-2α để điều trị cũng đem lại kết quả khá
cao.
Nếu trường hợp bị nặng thì
ngoài giải pháp điều trị như trên chúng ta cần phải chích kháng sinh điều trị
toàn thân, tốt nhất là đưa kháng sinh vào tĩnh mạch hoặc động mạch chủ sau nhằm
giúp cho bò nhanh lành bệnh và tránh kế phát một số bệnh
khác.
Nếu việc điều trị không kịp thời có thể dẫn đến hiện tượng nhiễm trùng huyết sau
khi sanh thì diễn biến của bệnh có thể phức tạp hơn và nguy cơ tử vong cao
hơn.
Biện
pháp
phòng:
-
Sau khi ra nhau, rửa sạch phần sau của bò mẹ, đặt thuốc vào tử cung 1 lần/ngày
trong 3
ngày.
-
Nuôi dưỡng tốt bò mẹ trong giai đoạn cạn
sữa.
20.
Tôi có một con bò cứ thấy 7-10 ngày thì có biểu hiện động dục, phối không đậu
thai. Làm thế nào để điều
trị?
Đó là biểu hiện của bệnh u nang buồng trứng ở bò. Các nang trứng phát triển
nhưng không võ nang để giải phóng tế bào trứng được, tạo thành chai. Vì thế,
kích tố oestrogen luôn được tiết ra và duy trì một hàm lượng cao trong máu, dẫn
đến rối loạn chu kì sinh
dục.
Khám qua trực tràng phát hiện thấy buồng trứng có chai noãn. Bệnh có thể xảy ra
trên bò tơ hoặc bò rạ, thường gặp trên bò có năng suất sữa cao với những triệu
chứng như mô tả ở
trên.
Cách
điều trị bệnh u nang buồng trứng
Phương
pháp cổ điển là
dùng Progesterone: 150-200mg con/ngày. Chích cách nhật và thực hiện từ 6-7 lần
chích. Kết hợp với vitamin A, E. Hoặc có thể dùng kim thông qua trực tràng để
chích phá các nang nước. Tuy nhiên, để áp dụng phương pháp này chúng ta cần phải
mời những Bác sỹ thú y có kinh nghiệm và tay nghề
giỏi.
Phương
pháp hiện nay là
dùng viên cấy tai (Cresta của Hàlan) hoặc vòng đặt âm đạo (Prid của Pháp). Sau
12 ngày lấy ra và phối giống vào giờ thứ 48-56-72 giờ sau khi lấy thuốc ra khỏi
cơ thể bò.
Ngoài
ra, chúng ta có thể sử dụng LH hoặc HCG. Hai loại thuốc này sử dụng rất có hiệu
qủa nhưng khá đắt tiền.
Thứ Năm, 18 tháng 9, 2014
New
HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 3)
11.
Lợi ích của việc chích ngừa vaccin cho bò?
Chích ngừa là biện pháp chủ động ngăn ngừa một số bệnh truyền nhiễm trên trâu
bò. Khác với bệnh ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm là do virus, vi khuẩn gây ra.
Bệnh có tính lây lan mạnh và gây nên các triệu chứng, bệnh tích giống nhau ở
cùng một loài gia
súc.
Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh chủ động. Người ta đưa vào cơ thể mầm bệnh
đã chết hoặc đã được làm cho yếu đi làm cho cơ thể sản xuất ra kháng thể nhằm
chống lại mầm bệnh
đó.
Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu và rẻ tiền nhất. Chúng ta cần phải
chích ngừa cho gia súc một cách triệt để và theo định kỳ để bảo vệ đàn gia súc
theo quy định của cơ quan thú y khu
vực.
Ở trâu bò vaccin được đưa vào bằng cách tiêm. Sau khi vaccin được tiêm vào, con
vật cần thời gian tạo ra miễn dịch (1- 2 tuần). Miễn dịch này được duy trì từ
một tháng đến vài năm phụ thuộc vào sự đề kháng mà vaccin đưa vào và loại vaccin
sử dụng. Tuy nhiên không phải tất cả các bệnh truyền nhiễm đều có thể kiểm soát
bằng vaccin, vaccin thường chỉ áp dụng để chống lại một số bệnh nguy hiểm (thí
dụ bệnh FMD, tụ huyết trùng,
lao..).
12.
Tại sao bò của tôi đã chích ngừa mà vẫn bị
bệnh?
Chúng
ta có thể hiểu vấn đề này trên các cơ sở như
sau:
-
Thông thường có 90% số gia súc được chích ngừa là có đáp ứng miễn dịch (có kháng
thể chống lại bệnh), 10% còn lại vẫn còn nguy cơ bị
bệnh.
-
Trong khoảng 14-21 ngày sau khi chích ngừa hoặc giai đoạn vaccin hết hiệu lực
thì bò có thể phát
bệnh.
-
Chích ngừa bệnh này nhưng bị bệnh
khác.
-
Khi gia súc đang mang mầm bệnh (thời kỳ nung bệnh), nếu đưa vaccin vào có thể
làm cho bệnh bùng phát nhanh hơn. Chính vì thế mà tại những ổ dịch người ta có
thể sử dụng vaccin để dập dịch nhằm phát hiện những con mang mầm bệnh một cách
sớm nhất và hạn chế lây lan mầm
bệnh.
Ngoài ra con đường cấp vaccin vào cơ thể, tuổi của thú, chất lượng và việc
bảo quản vaccin trước khi sử dụng, chăm sóc nuôi dưỡng cũng có ảnh hưởng đến
hiệu quả tạo miễn dịch của
vaccin.
13.
Những trường hợp nào thì không nên chích
ngừa?
Thông
thường những trường hợp sau đây thì không nên chích
ngừa:
-
Bò chửa ở các tháng thai thứ 1,2 và
8,9.
-
Bê con dưới 4 tháng
tuổi.
-
Bò bị nhiễm kí sinh trùng nặng hoặc suy dinh dưỡng
nặng.
-
Bò bị bệnh đang điều trị (ngoại trừ ổ
dịch).
Thông
thường các nhà bào chế ra vaccin đều có chỉ định là nên dùng cho đối tượng gia
súc nào và không nên dùng cho đối tượng gia súc nào trên nhãn của sản phẩm. Cách
tốt nhất là bà con nên đọc kỹ trước khi sử
dụng.
14.
Bò ho khan, ho nhiều, gày ốm, có phải bị bệnh lao
không?
Bệnh lao là do Mycobacterium
tubercolosis gây ra trên người, bò và chim. Con vật có thể mang trùng
nhiều năm trong ổ lao tại phổi hoặc ở những cơ quan khác. Dưới những điều kiện
nhất định các ổ lao vỡ ra và vi khuẩn lao tràn vào cơ thể. Trong giai đoạn này
bệnh có thể lây lan và truyền sang con khác. Thường bê bị lây bệnh do bú sữa
những bầu vú bị lao. Người cũng có thể bị lây bệnh theo kiểu này. Lao còn có
thể lây truyền qua không khí hoặc trực tiếp qua các vết thương. Bệnh thường xảy
ra ở thể mãn
tính.
Ổ
lao có thể xuất hiện ở tất cả các cơ quan trong cơ thể. Triệu chứng đặc trưng
của bệnh lao không rõ ràng mà triệu chứng xuất hiện phụ thuộc vào vị trí của các
ổ lao trong cơ thể. Dù vậy khi con vật mất trạng thái bình thường kèm theo viêm
tuyến lympho trước hàm, trước vai, phía sau vai và một bên vú người ta thường
nghi ngờ con vật bị bệnh
lao.
Nếu
vú nhiễm lao thì sản lượng sữa giảm, hạch vú cứng lên. Nếu lao phổi thì con vật
có tiếng ho khan ngày môt nhiều và đau đớn. Đờm có màu vàng nâu hoặc lẫn
máu.
Phòng
bệnh bằng tiêm phòng bệnh
lao
15.
Tại sao gọi là sẩy thai truyền
nhiễm?
Bệnh do vi khuẩn Brucella gây
ra. Thường gây sẩy thai cho bò từ tháng thai thứ 5-8. Kèm theo các triệu chứng
như nước ối có màu vàng nhạt, có nhiều trường hợp bê con sinh ra sống được vài
giờ rồi chết. Bò có thể sát nhau và sau đó có thể biến chứng sang viêm vú, viêm
đa khớp. Vi khuẩn chỉ khu trú ở cơ quan sinh dục, lây lan từ bò ốm sang bò khỏe.
Bình thường thì nó sống tiềm ẩn trong đường sinh dục và chỉ hoạt động mạnh khi
bò cái có thai. Thai và dịch sau khi sẩy thai là nguồn truyền lây mầm bệnh nguy
hiểm nhất.
Nếu bò sẩy thai mà có biểu hiện nghi ngờ thì chúng ta nên lấy bệnh phẩm ngay
sau khi sẩy thai như dịch tử cung, máu đem về Trung tâm chẩn đoán thú y của chi
cục thú y Thành phố Hồ Chí Minh để làm các xét nghiệm cần thiết. Nếu chẩn đoán
chắc chắn là do Brucella thì
nên giết bò mang bệnh.
Thứ Tư, 17 tháng 9, 2014
New