Hiển thị các bài đăng có nhãn Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 22 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 7)

03:01

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 7)


31.  Bò của tôi cho 20 lít sữa/ ngày, bò ăn uống kém dần, gầy, sau đó có biểu hiện hung dữ, điên loạn rồi ngã quỵ, đó là bệnh gì?
     Đây có thể là nguyên nhân của bệnh keton. Bò bị bệnh này thì trong hơi thở, mồ hôi và sữa có mùi tương tự mùi của nước rửa móng tay của phụ nữ sau khi sơn móng tay (mùi acetone). Nguyên nhân do nuôi dưỡng kém, thiếu năng lượng trong khẩu phần cho nên bắt buộc cơ thể phải huy động mỡ tích lũy của cơ thể để cung cấp năng lượng kịp thời cho cơ thể. Trong quá trình phân hủy mỡ nói trên sẽ tạo ra các sản phẩm acid trung gian. Các acid này thấm vào máu làm cho máu bị toan (acid) kích thích trung ương thần làm cho bò điên loạn, sau đó hôn mê dần do tế bào não bị tê liệt. Mùi mà bà con nói trên là mùi ceton nên gọi là bệnh ceton huyết (còn gọi là ketosis hoặc acidosis.)
Hướng xử lý:
- Truyền tĩnh mạch dung dịch Glucoza ưu trương (10%) với liều 3-5 lít cho một con một ngày trong thời gian 3 ngày liền. Kết hợp chích Dexamethazone: 5-10ml/con/ngày.
- Trường hợp bò có triệu chứng thần kinh thì nên sử dụng thuốc an thần như  Komisirastrem, Seduxen.
- Cho bò ăn những thức ăn dễ tiêu, chứa nhiều năng lượng  như đường mía, rỉ mật...
Biện pháp phòng bệnh:
Cho bò ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là 6 tuần đầu sau khi sanh. Đối với bò có năng suất sữa cao ngoài thức ăn tinh (cám hỗn hợp) chúng ta cần phải bổ sung thêm đường mía hoặc rỉ mật để nâng cao giá trị năng lượng trong khẩu phần.
 32.  Bò có biểu hiện các khớp gối hoặc khớp bàn chân sưng to, đi lại khó khăn. Nguyên nhân vì sao, hướng xử lý?
      Đó là biểu hiện của bệnh viêm khớp có thể do nhiễm trùng hoặc có thể do trượt ngã. Nếu nhiễm trùng thì bò bị sưng khớp to nhưng sờ nắm thì bò ít có biểu hiện đau. Ngược lại do trượt ngã làm giãn dây chằng khớp thì bị sưng to, sờ vào ta cảm nhận thấy bò có phản ứng  đau đớn rõ rệt.
Điều trị:
Nếu do nhiễm trùng: Sử dụng kháng sinh nhóm Macrolide hoặc Qiunolone tiêm bắp, kết hợp thuốc kháng viêm (Dexamethazone) tiêm vào ổ  khớp.
Nếu do trượt ngã: Chúng ta có thể tiêm Dexamethazone, kết hợp cố định khớp bị viêm. Có thể dùng lá Đại tướng quân hơ nóng rồi bó vòng quanh khớp bị đau.
 33.  Bò bị nứt móng rồi sau đó bị qùe thì cách xử lý như thế nào?
      Thường những bò lớn tuổi phần sừng của móng chân mọc không đều. Phần mọc dài sẽ tiếp xúc với mặt đất và chịu sức nặng của cơ thể nhiều hơn. Nếu bò nuôi nhốt trên nền xi măng, ít được vận động ngoài bãi chăn trường hợp trên dễ dẫn đến tình trạng nứt móng rồi kế phát nhiễm khuẩn làm cho móng bị sưng và đau. Trường hợp nặng có thể phải loại thải.
Chúng ta có thể điều trị như sau: Cố định chân bị nứt móng, dùng nước rữa sạch, sau đó dùng nước oxy gìa để làm sạch vết thương. Cuối cùng bôi kháng sinh vào, nếu vết nứt sâu thì sau khi bôi thuốc chúng ta dùng vaselin bôi phủ bên ngoài (trám vết nứt). Sau đó dùng vải trùm toàn bộ móng bị nứt và bó lại. Ngày làm một lần cho đến khi khỏi bệnh. Trong trường hợp nhiễm khuẩn nặng, bò có biểu hiện triệu chứng toàn thân như sốt, bỏ ăn thì chúng ta cần phải điều trị toàn thân bằng kháng sinh.
Lưu ý:
·        Trước khi bôi thuốc chúng dùng dao sắc gọt những phần nứt của móng.
·        Cho bò đứng ngoài chuồng, trên nền đất sạch sẽ có thể có lót rơm.
·        Thời gian điều trị phụ thuộc vào công tác chăm sóc hộ lý trong quá trình điều trị, tình trạng vết nứt. Có những trường hợp thời gian điều trị có thể kéo dài khoảng 1 tháng.
Phòng bệnh nứt móng:
·        Cho bò vận động nhiều trên nền đất. Khi làm chuồng bằng nền xi măng thì nên thiết kế ngăn cho bò nằm. Dùng cát hoặc mùn cưa đổ vào khu dành cho bò nằm nhằm làm giảm bớt thời gian bò phải đứng trên nền xi măng cứng.
·        Định kỳ hằng năm nên gọt móng cho bò.
 34.  Bò bị ngộ độc do ăn quá nhiều urea thì sử lý như thế nào?
       Cho bò ăn ure với mục đích là cung cấp nhóm nitơ phi protein cho hệ vi sinh vật dạ cỏ. Khi ure vào dạ cỏ sẽ bị thủy phân và giải phóng ra NH3, vi sinh vật sử dụng NH3 để tổng hợp nên protein vi sinh vật nhờ thế hệ vi sinh vật phát triển mạnh giúp cho quá trình tiêu hóa chất xơ trong thức ăn tốt hơn. Đồng thời khi xác vi sinh vật trôi xuống dạ múi khế và ruột non thì chúng sẽ được tiêu hóa và cung cấp nguồn protein cho bò. Tuy nhiên, khi bò ăn nhiều urea và hệ vi sinh vật dạ không sử dụng hết thì lượng NH3 sẽ thấm vào máu gây nên ngộ độc cho bò.
Để tránh ngộ độc cho bò người ta cho bò ăn urea thông qua việc ủ rơm với urea hoặc bánh dinh dưỡng và tập cho bò ăn một cách từ từ. Khi bò ăn quen thì bò có thể ăn được khoảng 80-100g urea ( cho 1 con/ngày).
Lưu ý:
- Không được hòa urea vào nước cho bò uống trực tiếp
- Nếu đã sử dụng những sản phẩm có bổ sung urea thì phải sử dụng thường xuyên. Nếu ngưng cho ăn một thời gian, muốn cho bò ăn lại phải cho ăn một cách từ từ với lượng 20-25g/con/ngày và tăng dần đến mức 80-100g/con/ngày sau 6-7 ngày và giữ ổn định ở mức đó trong suốt thời gian còn lại.
Khi bò bị ngộ độc thì cần phải tiến hành truyền tĩnh mạch dung dịch nước sinh lý ngọt, kết hợp với chích tĩnh mạch dung dịch sulfat magie 2% với liều 200ml/con. Ngoài ra chúng ta cần phải cho bò uống nhiều nước và sử dụng thêm những loại thuốc lợi tiểu giúp cho bò đẩy nhanh quá trình thải ure ra ngoài. Trong trường hợp phát hiện muộn, điều trị không kịp thời thì phần lớn là gây tử vong cho bò.
 35.  Nhiều khi bò ăn cỏ tự nhiên thì có biểu hiện chảy nhiều nước bọt ra từ miệng như bọt xà phòng, mắt đỏ ngầu lên, run rẫy các cơ, đi đứng xiêu vẹo. Nguyên nhân tại sao và cách xử lý?
Với những triệu chứng xảy ra cấp thời như trên sau khi cho bò ăn cỏ tự nhiên có thể là bò bị ngộ độc hóa chất. Như bà con đã biết, hiện nay do nhu cầu bảo vệ cây trồng và mùa màng nên người ta đã sử dụng nhiều hoá chất rất độc để để diệt côn trùng một cách tường xuyên và rộng rãi như Wofatox, Bardaur... hoặc thuốc diệt chuột hay chất thải từ những nhà máy công nghiệp như các muối kim loại nặng, các axít hoặc chất kiềm.
Khi bò ăn phải những loại thức ăn bị nhiễm những hóa chất trên có thể bị nhiễm độc cấp diễn hoặc trường diễm tuỳ vào hàm lượng và độc tính của hóa chất.
Ở trường hợp nhiễm độc cấp diễn (xảy ra ngay sau khi bò ăn thức ăn có nhiễm hóa chất), chất độc tác động mạnh  gây ra trạng thái nhiễm độc toàn thân trong thời gian rất ngắn từ một vài giờ đến một ngày. Phần lớn các chất độc gây nên các biến đổi bệnh lý như sau:
Tác động lên hệ thần kinh gây hưng phấn làm cho bò có thể chạy nhảy lung tung, đi xiêu vẹo, co các cơ vân. Chất độc còn tác đến đến trung khu hô hấp, tuần hoàn gây thở nhanh tim đập nhanh và cuối cùng loạn nhịp và ngưng hô hấp, gia súc chết.
Tác động lên hệ tiêu hóa gây ra hiện tượng chảy nước dãi liên tục từ miệng, mũi. Bò có hiện tượng tiêu chảy và có thể xuất huyết ruột.
Ở thể nhiễm độc trường diễn, bò tiếp nhận chất độc một lượng ít nhưng trong một thời gian dài. Chất độc tích lũy trong cơ thể làm biến đổi bệnh lý một cách chậm chạp và không phát hiện được. Nguy hiểm hơn là chất độc có thể bài thải qua sữa, người có thể bị ngộ độc do uống phải sữa này.
Cách xử lý: Khi gặp trường hợp trên chúng ta có thể điều trị theo hướng sau:
- Tiêm Atropin với liều 5ml/100kg thể trọng mỗi ngày. Đồng thời tiêm thêm long não nước hay Cafein để trợ tim mạch cho bò, cho uống Seduxen liều 1mg/20-30kg thể trọng.
- Truyền dịch theo đường tĩnh mạch để tăng khả năng giải độc cho bò.
-         Tiêm vitamin K để hạn chế xuất huyết ruột và dùng kháng sinh đường ruột để chống nhiễm khuẩn kế phát

Chủ Nhật, 21 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 6)

02:54

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 6)


26.  Làm thế nào để hạn chế được viêm vú ở trên bò?
 Viêm vú là nỗi lo thường nhật của người chăn nuôi bò sữa và thiệt hại do viêm vú gây ra lớn.
Tất cả các giai đoạn của viêm vú do nhiễm khuẩn ảnh hưởng đến sản lượng và thành phần sữa. Trung bình thùy bị viêm sản lượng sữa giảm 15%, tuy nhiên tùy theo mức độ nghiêm trọng mà thuỳ vú bị tổn thương nặng có thể ngừng tiết sữa vĩnh viễn.
Vì vậy chúng ta phải coi trọng việc phòng bệnh, cần phải thường xuyên kiểm tra, phát hiện kịp thời, điều trị dứt điểm giúp hạn chế đến mức thấp nhất những tổn hại do viêm vú gây ra.
Để làm tốt việc phòng bệnh viêm vú chúng ta phải:
·        Chăm sóc nuôi dưỡng tốt, vệ sinh chuồng trại cho tốt.
·        Làm tốt công tác vệ sinh trước, trong và sau khi vắt sữa. Đặc biệt là luôn lau khô bầu vú bằng khăn khô trước khi bắt tay vào vắt sữa và nhúng hoặc phun dung dịch sát khuẩn vào núm vú sau khi vắt sữa.
·        Bò đã bị bệnh viêm vú thì vắt sữa sau cùng và tích cực điều trị  sau khi vắt kiệt sữa.
·        Có thể sau khi vắt sữa nên cho bò ăn một ít thức ăn tinh tránh tình trạng bò nằm ngay trong khi cơ vòng đầu vú chưa kịp đóng lại dể làm nhiễm khuẩn.
·        Loại thải những con bò mà cấu tạo cơ vòng đầu vú bị giãn, dễ cho sữa chảy ra ngoài làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn từ ngoài vào bầu vú gây nên viêm nhiễm và lây lan ra toàn đàn.
Sự lan truyền vi khuẩn từ bò bệnh sang bò khác chủ yếu trong quá trình vắt sữa. Vì vậy việc phòng bệnh có hiệu quả nhất là phương pháp vệ sinh tốt khi vắt sữa bao gồm cả việc khử trùng núm vú và điều trị bằng kháng sinh ở giai đoạn cạn sữa.

PHÒNG BỆNH VIÊM VÚ CẦN CHÚ Ý
·        Thực hiện quy trình vệ sinh khi vắt sữa (tách bò bệnh để điều trị kháng sinh, rửa bầu vú bằng nước sạch, dùng khăn riêng cho từng con, kiểm tra tia sữa đầu, nhúng vú sau khi vắt sữa vào dung dịch sát trùng (thường dùng iod hoặc chlorhexidine).
·        Sử dụng kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sỹ thú y cho tất cả bò ở kỳ cạn sữa và cho những thùy vú nào viêm thể lâm sàng.
·        Giữ bò sạch và khô ráo
·        Thường xuyên thử CMT hoặc đếm tế bào tổng số trong mẫu sữa
 27.  Những tác hại và biến chứng có thể có của bệnh viêm vú?
Như chúng ta biết bò bị viêm vú gây nên sự tổn thất về kinh tế lớn do:
·        Không bán được sữa trong thời gian điều trị và thời gian chờ sau khi kết thúc điều trị vì sự có mặt của kháng sinh trong sữa.
·        Giảm sản lượng sữa sau khi điều trị bệnh.
·        Tốn tiền trong việc chi phí điều trị bệnh.
·        Hư hỏng thùy vú, trường hợp nặng có thể phải loại thải bò.
Các trường hợp biến chứng của viêm vú
·         Teo vú: Do quá trình viêm tế bào vú tuyến vú bị tổn thương, cơ năng tiết sữa không hồi phục lại được. Thể tích thùy vú bị mắc bệnh nhỏ hơn các thùy vú khác dẫn đến khả năng tiết sữa giảm. Có thể phục hồi ở chu kỳ tiết sữa sau.
·        Bầu vú bị xơ cứng: Trong quá trình viêm tổ chức liên kết tăng sinh và trở thành rắn.Trong khi đó các tuyến vú thì teo đi, sờ không thấy nóng đau mà chỉ thấy rắn. Thường là do thứ phát của viêm vú nặng hoặc viêm vú lặp đi lặp lại nhiều lần. Trong trường hợp này việc điều trị thường không đem lại kết quả. Tuy nhiên, thùy vú đó có thể phục hồi ở chu kỳ cho sữa sau.
·        Bầu vú bị hoại tử: Đặc trưng là các tổ chức của bầu vú thối loét và phân hủy. Nguyên nhân là trong quá trình viêm có sự xâm nhập của vi khuẩn gây hoại tử.
* Cách điều trị:
- Thụt thuốc tím 0,1- 0,2% sau đó vắt ra rồi bơm Penicillin vào.
- Không được xoa bóp bầu vú để tránh nguy cơ  bệnh lan rộng.
- Các nốt loét có thể được rửa sạch bằng dung dịch Sulfat Đồng 10%, sau đó dùng bột iốt bôi vào.
- Dùng kháng sinh để điều trị toàn thân..
 Trong trường hợp nặng thì cần phải bơm  iốt vào để phá hủy thùy vú bị hoại tử hoặc phẩu thuật để cắt bỏ thùy vú.
 28.  Bò đang ăn uống tốt sau đó ngừng ăn, hông cỏ phình to, bò thở khó khăn và ngã quỵ xuống, mắt trợn ngược. Nguyên nhân vì sao? xử lý như thế nào?
      Có thể do bị chướng hơi dạ cỏ, đây là căn bệnh chỉ có ở gia súc dạ dày 4 túi. Nguyên nhân có thể do ăn nhiều cỏ non, ăn thức ăn nhiều nước, những thức ăn nhiều chất bột đường... làm cho hệ vi sinh vật dạ cỏ phân hủy nhanh sinh ra nhiều hơi trong khi đó con vật không thể ợ hơi để thoát hơi ra ngoài kịp dẫn đến chướng hơi. Sự tăng quá mức về thể tích dạ cỏ khi chướng hơi làm chèn ép hệ thống tuần hoàn, hô hấp làm bò chết rất nhanh.
    Ngoài ra cũng có thể do kế phát của những căn bệnh gây sốt cao và làm giảm và liệt nhu động dạ cỏ và bò không thể ợ hơi được dẫn đến hơi sinh ra tích tụ lại gây nên chướng hơi.
      Tùy vào mức độ nặng hay nhẹ mà chúng ta có thể áp dụng các cách sử lí sau:
Nếu bò còn đứng được: cho bò đứng tư thế đầu cao hơn đít. Kéo lưỡi nhiều lần cho ợ hơi hoặc dùng đọt chuối chấm muối đẩy vào cổ bò kích thích cho bò ợ hơi, sau đó cho uống một trong các thứ như sau:
·        1-2 chai bia
·        Uống dung dịch Amoniac, nước dưa chua (0.5-1 lít).
·        Ngoài ra có thể dùng: tỏi 200g + rượu 300ml+ gừng 300g đâm nhuyễn, vắt lấy nước cho bò uống.
Kết hợp dùng rơm, cỏ khô hoặc muối rang bọc giẻ để xoa bóp vùng dạ cỏ để kích thích nhu động dạ cỏ.
Nếu bò đã ngã qụy: Thì ta phải lập tức chọc Troca dạ cỏ cho thoát hơi từ từ, kết hợp với chích Pilocarpine liều 50-80mg/con.nhằm kích thích dạ cỏ co bóp.
Lưu ý: khi chọc dạ cỏ thì phải cho hơi thoát ra từ từ tránh trường hợp bò bị shock do áp suất trong xoang bụng giảm nhanh kéo theo áp suất não hạ nhanh chóng và bò thiếu máu não sẽ chết đột ngột.
Trường hợp bò mang thai vẫn có thể sử dụng Pilocarpine nhưng liều nhẹ: 20mg/con.
 29.  Bò đột ngột ngừng ăn, không sốt, hông bên trái thấy to hơn bình thường và sệ xuống, gõ vào như gõ vào bao bột, hơi thở của bò có mùi thối. Nguyên nhân vì sao?
Đó là trường hợp do bội thực (không tiêu) thức ăn. Thức ăn tích lại ở dạ cỏ không thể đưa xuống các dạ dưới được và bị các loại vi khuẩn có hại trong dạ cỏ lên men gây thối rữa thức ăn. Hướng xử lý:
Nếu nhẹ: Cho uống thuốc xổ magiê sulfat (MgSO4) kết hợp với xoa bóp dạ cỏ và tiêm thêm Vitamin C hoặc kháng sinh nếu cần. Cho bò nhịn ăn 2-3 ngày, sau đó cho ăn thức ăn dễ tiêu.

Nếu bị nặng Bụng của bò ngày càng phình to và có những cơn đau dữ dội thì ngoài uống thuốc xổ ta nên cho uống kháng sinh: Colistin 5g/con; Tetraxycline 10g/con... để diệt bớt vi khuẩn có hại trong dạ cỏ. Trường hợp quá nặng có thể mổ dạ cỏ lấy thức ăn (cần đến bác sĩ thú y giỏi).

Thứ Bảy, 20 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 5)

02:35

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ


 21.  Bò không chửa nhưng không lên giống, có phải bệnh thể vàng tồn lưu. Thuốc gì để điều trị?
       Sau khi trứng rụng thì phần vỏ của noãn nang biến thành thể vàng. Nếu trứng không được thụ tinh thì thể vàng dần dần tiêu biến, con vật bắt đầu lại một chu kỳ động dục mới. Nếu trứng được thụ tinh thì thể vàng tồn tại và phát triển trong suốt thời gian mang thai đồng thời tiết ra progesteron để giữ  an toàn cho thai và làm cho con vật không động dục trong thời gian mang thai, trường hợp này chúng ta gọi là thể vàng sinh lý. Nếu con vật không đậu thai hoặc sau khi đẻ mà thể vàng vẫn còn tồn tại gọi là thể vàng tồn lưu hay còn gọi là thể vàng bệnh lý làm cho con vật không động dục trở lại.
Để phát hiện chính xác thể vàng tồn lưu phải khám qua trực tràng. Khi phát hiện chính xác là thể vàng tồn lưu chúng có thể xử lý theo cách sau:
    Phá bằng tay: tức là thông qua trực tràng chúng ta có thể xoa bóp buồng trứng có thể vàng trong vòng 3-5 ngày sau đó dùng tay tách thể vàng ra khỏi buồng trứng. Yêu cầu phải có kỹ thuật cao để thực hiện.
· Dùng thuốc: Thuốc đặc trị bệnh thể vàng tồn lưu là Prostaglandin-F2α (các biệt dược thường dùng là Prosolvin, Estrumate). Liều lượng sử dụng tùy thuộc vào từng biệt dược. Vì vậy chúng ta phải xem kỹ huớng dẫn trước khi dùng. Sau khi điều trị khoảng 3-4 ngày thì bò sẽ động dục và chúng ta cần phải theo dõi để phối giống.
   22.  Sữa bò bị tủa, có khi tủa vào buổi sáng có khi tủa vào buổi chiều? Nguyên nhân và hướng khắc phục?
Hiện tượng sữa tủa có thể do những nguyên nhân như sau:
·        Bò bị viêm vú ở thể tiềm ẩn, nên chúng ta không nhận thấy các triệu chứng lâm sàng của bệnh.
·        Sự thay đổi sinh lí trong bầu vú sau khi đẻ gây ra
Hướng khắc phục:
Chúng ta có thể chẩn đoán nhanh bằng phương pháp thử CMT hoặc lấy mẫu sữa mang đến phòng xét nghiệm để đếm tế bào bạch cầu có trong sữa. Nếu kết quả xét nghiệm là dương tính thì dùng kháng sinh để điều trị.
Có khi sữa vắt ra để quá lâu mới đem đi nhập dẫn đến những vi khuẩn có mặt trong sữa phát triển nhiều về số lượng và làm hư sữa. Trong trường hợp này là do vi khuẩn ở ngoài xâm nhập vào sữa chứ không phải bò bị viêm vú. Vì vậy cần làm tốt công tác vệ sinh khi vắt sữa để hạn chế đến mức thấp nhất việc nhiễm khuẩn sữa sau khi vắt. Sữa sau khi vắt xong cần phải nhanh chóng mang đi nhập cho điểm thu mua càng nhanh càng tốt.
23.  Thế nào gọi là viêm vú lâm sàng, viêm vú tiềm ẩn?
            Viêm vú là bệnh viêm các mô bầu vú gây ra bởi vi khuẩn xâm nhập vào qua lỗ ở đầu núm vú.
Viêm vú vào giai đoạn đầu  do vậy không lộ rõ triệu chứng ra bên ngoài, chưa nhìn thấy sự thay đổi của sữa và bầu vú nên người chăn nuôi không thể phát hiện được nên gọi là viêm vú tiềm ẩn. Trong nhiều trường hợp, viêm vú tiềm ẩn là thể viêm vú mà sự có mặt của của vi khuẩn trong bầu vú không làm cho các tổ chức tuyến vú bị viêm nhưng làm thay đổi tính chất và giảm sản lượng sữa một cách từ từ. Viêm vú tiềm ẩn rất nguy hiểm vì có thể làm gia tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh viêm vú cho toàn đàn nhất là trong trường hợp vắt sữa bằng máy. 
Một số trường hợp viêm vú tiềm ẩn sẽ tự khỏi được. Nhiều trường hợp trở nên thể viêm lâm sàng. Đặc trưng của thể viêm lâm sàng là sự kết vón của sữa gây ra bởi sự kết tủa protein trong sữa. Bò bị bệnh biểu hiện rõ triệu chứng lâm sàng ra bên ngoài và người chăn nuôi có thể nhận biết được như: bầu vú sưng, nóng, đỏ, đau hoặc làm thay đổi độ đồng đều của sữa (sữa vón cục, kết sợi), thay đổi màu sắc của sữa (sữa có máu, có mủ hoặc có màu cà phê), bò có cảm giác đau nên không cho vắt sữa, có thể có trường hợp làm biến dạng bầu vú. Trong trường hợp nặng có thể có triệu chứng toàn thân như sốt cao, bỏ ăn.
24.  Thử nghiệm CMT để phát hiện nhanh bệnh viêm vú tiềm ẩn trên bò sữa?
Bệnh viêm vú rất phổ biến ở tất cả các đàn bò sữa. Mức nhiễm từ 10-90% đàn. Trung bình khoảng 50% bò bị nhiễm nhưng chỉ có khoảng 5% thể hiện rõ triệu chứng lâm sàng.
Đối với trường hợp viêm vú tiềm ẩn hoặc lâm sàng thể nhẹ rất khó phát hiện bằng mắt thường hoặc thông qua việc sờ khám bầu vú mà chúng ta chỉ có thể phát hiện được thông qua một số chẩn đoán phi lâm sàng như:
·        Kiểm tra bằng thử nghiệm CMT (California Mastitis Test).
Cách làm như sau: vắt sữa của bốn núm vú vào 4 ô của dụng cụ thử CMT, nhỏ thuốc thử vào và lắc đều, sau đó căn cứ vào độ đồng nhất (và màu sắc nếu có) của sữa trong dụng cụ thử CMT để đánh giá theo các cấp độ ở bảng sau:        

Độ đồng nhất
Kết luận
Hỗn hợp đồng nhất
-
Hỗn hợp hơi lợn cợn
±
Sự hóa gen bền và nhìn thấy rõ
+
Sự hóa gen dày, thành từng đám nhớt
++
Sự hóa gen dày, giống lòng trắng trứng
+++
Ghi chú: Màu sắc tím hay không màu tùy thuộc vào loại thuốc thử.
 (-) là kết quả âm tính, bò không bị bệnh.
(±) là nghi ngờ cần phải kiểm tra lại một lần nữa cho chính xác.
(+) là kết quả dương tính, tức là bò bị bệnh viêm vú.
 ·        Lấy mẫu sữa để đếm tế bào tổng số có mặt trong sữa. Nếu số lượng tế bào tổng số cao hơn 500.000 tế bào/1ml sữa thì chắc chắn bò đã bị nhiễm bệnh viêm vú.
            Cả hai phương pháp trên cho phép chúng ta đánh giá nhanh tình trạng viêm nhiễm của bầu vú trên toàn đàn hoặc từng cá thể bò nhưng không thể định rõ được loại vi khuẩn nào đã gây nên bệnh.
·        Cách kiểm tra đơn giản là dùng nước oxy già pha loãng cho vào mẫu sữa, để sau 5 phút. Nếu thấy sữa sủi bọt là có thể nghi ngờ bò bị viêm vú. Hoặc là thử cồn, nếu sữa vón cục lại tức là bò viêm vú.
Hiện nay, tại Trung tâm nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi bò sữa đang chuyển giao kỹ thuật sử dụng CMT (dụng cụ thử, thuốc thử). Để có nhiều thông tin hơn, bà con có thể liên hệ theo địa chỉ ở phần cuối cuốn sách này. 
25.  Bò đã bị viêm vú thì điều trị như thế nào?
Trên 90% sự nhiễm gây ra bởi vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, S. dysgalactiae và S. uberic. Việc sự dụng thuốc kháng sinh liều cao tràn lan để điều trị bệnh viêm vú trong thực tế đã làm cho nhiều vi khuẩn gây bệnh lờn thuốc. Vả lại có rất nhiều chủng vi khuẩn khác nhau gây bệnh viêm vú. Để hiệu quả điều trị cao thì chúng ta phải lấy mẫu sữa bò bị viêm vú phân lập vi khuẩn và làm kháng sinh đồ rồi chọn lựa kháng sinh thích hợp để điều trị.
Một số phương pháp và loại thuốc điều trị viêm vú phổ biến hiện nay như sau:
·   Bơm thuốc Pomade (dạng thuốc kháng sinh tổng hợp) qua lỗ thông sữa của núm vú vào những thùy vú viêm sau khi vắt kiệt sữa, làm liên tục trong 3-5 ngày. Sử dụng Pomade sẽ đem lại cho ta hiệu quả điều trị tức thì, tuy nhiên nếu quá 3-5 ngày sử dụng mà không thấy có hiệu quả chúng ta phải chích kháng sinh toàn thân.
·   Nếu viêm vú có triệu chứng toàn thân thì nên chích kháng sinh vào tĩnh mạch hoặc động mạch chủ sau nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Măïc dù sử dụng biện pháp đưa thuốc vào động mạch chủ sau đem lại kết quả cao trong điều trị nhưng có thể gây nên tai biến cho bò, vì vậy bà con nên mời những bác sĩ thú y có tay nghề giỏi để thực hiện phương pháp này.
·    Ngoài ra có thể kết hợp với việc chườm nóng hoặc chườm lạnh (nếu trong sữa có lẫn máu) vào thùy vú viêm.
Chú ý:
·      Nếu bò đang cho sữa thì hạn chếâ dùng những loại thuốc kháng viêm có gốc Corticoide.
·      Nếu bò đã cạn sữa thì chúng ta nên chọn những loại kháng sinh có phổ kháng khuẩn rộng và hoạt tính kéo dài.
·      Khi bơm Pomade, không luồn đầu kim vào sâu trong núm vú quá 0,5 cm

Thứ Sáu, 19 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 4)

02:19

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 4)


 16.  Bệnh lở mồm long móng (FMD), Cách phòng trị bệnh?
            Bệnh do virus gây nên. Bệnh ít làm cho trâu bò chết nhưng rất nguy hiểm vì tốc độ lây lan rất nhanh, giảm sinh trưởng, dễ gây sẩy thai và giảm sức cày kéo làm thiệt hai kinh tế. Tỷ lệ chết khá cao khi bê bị nhiễm phải bệnh này.
            Vào những năm 1995, 1997, 2000 bệnh lở mồm long móng bùng phát mạnh ở các tỉnh phía Nam như  Phú yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bình Dương....
Triệu chứng đầu tiên là tăng thân nhiệt, nó chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và ít được chú ý. Sau đó vật ăn không ngon miệng, nhai lại chậm chạp, chảy nước miếng.
Trong vòng 2-3 ngày, mụn nước phồng lên có chứa dịch màu vàng. Những mụn nước lan nhanh trên toàn bộ niêm mạc miệng, sau đó vở ra dịch tràn ra ngoài và vật rất đau đớn, đôi khi có chảy máu.
Cùng thời gian đó thấy xuất hiện những mụn nhỏ ở chân. Con vật đứng lên rất khó khăn và di chuyển một cách đau đớn.
Cũng có thể thấy những mụn nhỏ ở núm vú, bầu vú sưng và căng. Giảm sản lượng sửa, sữa có màu vàng và đắng.
Phòng bệnh: Những con vật bị bệnh nên giết đi và vật phẩm của chúng đem đốt và chôn. Không được chuyển từ vùng này sang vùng khác.
Hạn chế việc thăm viếng những trai bị nhiểm, luôn khử trùng nền và dụng cụ bằng NaOH 2% giúp cho việc tránh phát tán của bệnh. Phòng cho những đàn xung quanh tránh mắc bệnh. Ơû những vùng nơi mà bệnh đang lưu hành phải tiêm vaccin để hạn chế sự lưu hành của bệnh, tiêm vaccin lặp lại 8 tháng một lần vì thới gian miễn dịch không kéo dài quá 8 tháng. Hiện nay, hai loại vaccin thường sự dụng ở Việt nam là Decivax và Oftopor.
    17.  Bò đột ngột bỏ ăn, sốt cao, mắt đỏ, thở gấp và hầu sưng. Đó là bệnh gì? Cách phòng và trị?
     Với triệu chứng trên có thể nghi ngờ là bệnh tụ huyết trùng (Pasteurellosis). Bệnh thường xảy ra rải rác quanh năm ở các vùng nóng ẩm nhưng tập trung chủ yếu vào mùa mưa.
     Có thể điều trị bằng Streptomycine 15-20mg/kg trọng lượng ngày; Tetracycline 10mg/kg trọng lượng ngày. Hiện nay có rất nhiều loại thuốc có thể điều trị được bệnh này và chúng ta có thể mua tại các quầy thuốc thú y trong vùng.
Để phòng bệnh chúng ta cần phải thực hiện những biện pháp sau:
· Tiêm phòng vaccin tụ huyết trùng định kỳ mỗi năm hai lần. Loại vaccin thường dùng: P52 do công ty thuốc thú y Trung ương II sản xuất.
· Thường xuyên thực hiện vệ sinh chuồng trại, định kỳ tẩy uế và tiêu độc chuồng trại bằng nước vôi 10%.
·  Chăm sóc nuôi dưỡng tốt, khai thác sữa hợp lý để nhằm tăng sức đề kháng của bò đối với dịch bệnh.
 18.  Khi nào thì coi là bò bị sát nhau, xử lí thế nào?
    Thường sau khi đẻ 4-6 giờ là nhau ra, nhưng sau 10 giờ nhau không ra chỉ thấy một đoạn cuống nhau treo lòng thòng sau đuôi gọi là sát nhau.
Hướng xử lý khi bò bị sát nhau:
     Trước đây người ta hay dùng phương pháp bóc tách nhau để lấy nhau ra ngoài cơ thể của bò mẹ. Tuy nhiên phương pháp này thường gây ra những tổn thương cho niêm mạc tử cung bò mẹ, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở những lứa sau.
     Theo phương pháp mới hiện nay đang được khuyến cáo là đặt thuốc tử cung (viên đặt tử cung) và theo dõi nếu bò có sốt, bỏ ăn thì chích kháng sinh để điều trị toàn thân. Mục đích của việc đặt thuốc là chống nhiễm trùng, còn nhau thai sẽ được tách ra và theo sản dịch ra ngoài.
Ngoài ra chúng ta có thể sử dụng một số bài thuốc nam như sau:
Bài 1: Lá bồ ngót: 3-5 kg. Giã nhỏ cho vào một ít muối, sau đó cho vào khoảng 1/2 lít nước và vắt lấy nước cho uống.
Bài 2: Buồng cau non khoảng 200g, giã nhỏ cho vào ít muối. Sau đó cho vào 1/2 lít nước, ngâm trong vòng 30 phút và vắt lấy nước cho bò uống.
Kinh nghiệm dân gian cho thấy khi bò đẻ chúng ta có thể hứng lấy nước ối, sau khi bò đẻ xong ta đun nóng nước ối đến khoảng 40oC, thêm vào 500g đường, 1-2 kg cám và một ít muối và cho bò uống cũng cho kết quả tốt.
    Để phòng được bệnh sát nhau chúng ta cần phải thực hiện một quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đúng đắn và chú ý:
- Cho bò được thường xuyên vận động, nhất là vào 3 tháng cuối của quá trình mang thai.
- Bổ sung đầy đủ các loại khoáng chất. Tốt nhất là sử dụng khối đá liếm treo ở chuồng cho bò liếm từ từ.
- Cho bò ăn khẩu phần thích hợp. Tức là đừng để cho bò quá ốm hoặc quá mập dẫn đến hậu quả là tiến trình đẻ gặp nhiều khó khăn.
19.  Bò sau khi đẻ khoảng 3-5 ngày, sốt cao, không ăn, dịch từ âm hộ chảy ra có mùi hôi thối, cách xử lý?
            Đó là trường hợp viêm tử cung cấp tính sau khi đẻ. Nguyên tắc chung trong việc điều trị bệnh này là hạn chế sự lan rộng của dịch viêm trong tử cung và tống tất cả dịch viêm ra ngoài.
            Trường hợp nhẹ: có thể sử dụng dung dịch Lugol để thụt rửa trong hai ngày, sau đó chúng ta thụt kháng sinh như Tetramycine hoặc Septotryl với liều 30ml+20ml nước cất trong 2-3 ngày thì có thể bò khỏi bệnh. Ngoài ra trong trường hợp viêm nhẹ, người ta sử dụng PG.F-2α để điều trị cũng đem lại kết quả khá cao.
            Nếu trường hợp bị nặng thì ngoài giải pháp điều trị như trên chúng ta cần phải chích kháng sinh điều trị toàn thân, tốt nhất là đưa kháng sinh vào tĩnh mạch hoặc động mạch chủ sau nhằm giúp cho bò nhanh lành bệnh và tránh kế phát một số bệnh khác.
            Nếu việc điều trị không kịp thời có thể dẫn đến hiện tượng nhiễm trùng huyết sau khi sanh thì diễn biến của bệnh có thể phức tạp hơn và nguy cơ tử vong cao hơn.
Biện pháp phòng:
-         Sau khi ra nhau, rửa sạch phần sau của bò mẹ, đặt thuốc vào tử cung 1 lần/ngày trong 3 ngày.
-         Nuôi dưỡng tốt bò mẹ trong giai đoạn cạn sữa.
20.  Tôi có một con bò cứ thấy 7-10 ngày thì có biểu hiện động dục, phối không đậu thai. Làm thế nào để điều trị?
            Đó là biểu hiện của bệnh u nang buồng trứng ở bò. Các nang trứng phát triển nhưng không võ nang để giải phóng tế bào trứng được, tạo thành chai. Vì thế, kích tố oestrogen luôn được tiết ra và duy trì một hàm lượng cao trong máu, dẫn đến rối loạn chu kì sinh dục.
            Khám qua trực tràng phát hiện thấy buồng trứng có chai noãn. Bệnh có thể xảy ra trên bò tơ hoặc bò rạ, thường gặp trên bò có năng suất sữa cao với những triệu chứng như mô tả ở trên.
Cách điều trị bệnh u nang buồng trứng
Phương pháp cổ điển là dùng Progesterone: 150-200mg con/ngày. Chích cách nhật và thực hiện từ 6-7 lần chích. Kết hợp với vitamin A, E. Hoặc có thể dùng kim thông qua trực tràng để chích phá các nang nước. Tuy nhiên, để áp dụng phương pháp này chúng ta cần phải mời những Bác sỹ thú y có kinh nghiệm và tay nghề giỏi.
Phương pháp hiện nay là dùng viên cấy tai (Cresta của Hàlan) hoặc vòng đặt âm đạo (Prid của Pháp). Sau 12 ngày lấy ra và phối giống vào giờ thứ 48-56-72 giờ sau khi lấy thuốc ra khỏi cơ thể bò.
Ngoài ra, chúng ta có thể sử dụng LH hoặc HCG. Hai loại thuốc này sử dụng rất có hiệu qủa nhưng khá đắt tiền.

Thứ Năm, 18 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 3)

02:18

 HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 3)


11.  Lợi ích của việc chích ngừa vaccin cho bò?
   Chích ngừa là biện pháp chủ động ngăn ngừa một số bệnh truyền nhiễm trên trâu bò. Khác với bệnh ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm là do virus, vi khuẩn gây ra. Bệnh có tính lây lan mạnh và gây nên các triệu chứng, bệnh tích giống nhau ở cùng một loài gia súc.
   Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh chủ động. Người ta đưa vào cơ thể mầm bệnh đã chết hoặc đã được làm cho yếu đi làm cho cơ thể sản xuất ra kháng thể nhằm chống lại mầm bệnh đó.
   Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu và rẻ tiền nhất. Chúng ta cần phải chích ngừa cho gia súc một cách triệt để và theo định kỳ để bảo vệ đàn gia súc theo quy định của cơ quan thú y khu vực.
   Ở trâu bò vaccin được đưa vào bằng cách tiêm. Sau khi vaccin được tiêm vào, con vật cần thời gian tạo ra miễn dịch (1- 2 tuần). Miễn dịch này được duy trì từ một tháng đến vài năm phụ thuộc vào sự đề kháng mà vaccin đưa vào và loại vaccin sử dụng.  Tuy nhiên không phải tất cả các bệnh truyền nhiễm đều có thể kiểm soát bằng vaccin, vaccin thường chỉ áp dụng để chống lại một số bệnh nguy hiểm (thí dụ bệnh FMD, tụ huyết trùng, lao..).
 12.  Tại sao bò của tôi đã chích ngừa mà vẫn bị bệnh?
Chúng ta có thể hiểu vấn đề này trên các cơ sở như sau:
- Thông thường có 90% số gia súc được chích ngừa là có đáp ứng miễn dịch (có kháng thể chống lại bệnh), 10% còn lại vẫn còn nguy cơ bị bệnh.
- Trong khoảng 14-21 ngày sau khi chích ngừa hoặc giai đoạn vaccin hết hiệu lực thì bò có thể phát bệnh.
- Chích ngừa bệnh này nhưng bị bệnh khác.
- Khi gia súc đang mang mầm bệnh (thời kỳ nung bệnh), nếu đưa vaccin vào có thể làm cho bệnh bùng phát nhanh hơn. Chính vì thế mà tại những ổ dịch người ta có thể sử dụng vaccin để dập dịch nhằm phát hiện những con mang mầm bệnh một cách sớm nhất và hạn chế lây lan mầm bệnh.
     Ngoài ra con đường cấp vaccin vào cơ thể, tuổi của thú, chất lượng và việc bảo quản vaccin trước khi sử dụng, chăm sóc nuôi dưỡng cũng có ảnh hưởng đến hiệu quả tạo miễn dịch của vaccin.
 13.  Những trường hợp nào thì không nên chích ngừa?
Thông thường những trường hợp sau đây thì không nên chích ngừa:
- Bò chửa ở các tháng thai thứ 1,2 và 8,9.
- Bê con dưới 4 tháng tuổi.
- Bò bị nhiễm kí sinh trùng nặng hoặc suy dinh dưỡng nặng.
- Bò bị bệnh đang điều trị (ngoại trừ ổ dịch).
Thông thường các nhà bào chế ra vaccin đều có chỉ định là nên dùng cho đối tượng gia súc nào và không nên dùng cho đối tượng gia súc nào trên nhãn của sản phẩm. Cách tốt nhất là bà con nên đọc kỹ trước khi sử dụng.
 14.  Bò ho khan, ho nhiều, gày ốm, có phải bị bệnh lao không?
     Bệnh lao là do Mycobacterium tubercolosis gây ra trên người, bò và chim. Con vật có thể mang trùng nhiều năm trong ổ lao tại phổi hoặc ở những cơ quan khác. Dưới những điều kiện nhất định các ổ lao vỡ ra và vi khuẩn lao tràn vào cơ thể. Trong giai đoạn này bệnh có thể lây lan và truyền sang con khác. Thường bê bị lây bệnh do bú sữa những bầu vú bị lao.  Người cũng có thể bị lây bệnh theo kiểu này. Lao còn có thể lây truyền qua không khí hoặc trực tiếp qua các vết thương. Bệnh thường xảy ra ở thể mãn tính.
Ổ lao có thể xuất hiện ở tất cả các cơ quan trong cơ thể. Triệu chứng đặc trưng của bệnh lao không rõ ràng mà triệu chứng xuất hiện phụ thuộc vào vị trí của các ổ lao trong cơ thể. Dù vậy khi con vật mất trạng thái bình thường kèm theo viêm tuyến lympho trước hàm, trước vai, phía sau vai và một bên vú người ta thường nghi ngờ con vật bị bệnh lao.
Nếu vú nhiễm lao thì sản lượng sữa giảm, hạch vú cứng lên.  Nếu lao phổi thì con vật có tiếng ho khan ngày môt nhiều và đau đớn. Đờm có màu vàng nâu hoặc lẫn máu.
Phòng bệnh bằng tiêm phòng bệnh lao
 15.  Tại sao gọi là sẩy thai truyền nhiễm?
     Bệnh do vi khuẩn Brucella gây ra. Thường gây sẩy thai cho bò từ tháng thai thứ 5-8. Kèm theo các triệu chứng như nước ối có màu vàng nhạt, có nhiều trường hợp bê con sinh ra sống được vài giờ rồi chết. Bò có thể sát nhau và sau đó có thể biến chứng sang viêm vú, viêm đa khớp. Vi khuẩn chỉ khu trú ở cơ quan sinh dục, lây lan từ bò ốm sang bò khỏe. Bình thường thì nó sống tiềm ẩn trong đường sinh dục và chỉ hoạt động mạnh khi bò cái có thai. Thai và dịch sau khi sẩy thai là nguồn truyền lây mầm bệnh nguy hiểm nhất.

     Nếu bò sẩy thai mà có biểu hiện nghi ngờ thì chúng ta nên lấy bệnh phẩm ngay sau khi sẩy thai như dịch tử cung, máu đem về Trung tâm chẩn đoán thú y của chi cục thú y Thành phố Hồ Chí Minh để làm các xét nghiệm cần thiết. Nếu chẩn đoán chắc chắn là do Brucella thì nên giết bò mang bệnh.

Thứ Tư, 17 tháng 9, 2014

Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 2)

02:08

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 2)


6.      Bệnh sán lá gan, nguyên nhân và cách điều trị?
Bệnh sán lá gan là một bệnh gây ra do loài sán lá Fasciola gigantica, Fasciola hepatica sống ký sinh ở gan, túi mật và ống dẫn mật của trâu bò. Bệnh phổ biến khắp nơi trên thế giới, ở Việt nam, theo Lương Tố Thu, tỷ lệ bò sữa nhiễm rất cao, từ 50-68%. Ở các trại chăn nuôi bò sữa tập trung tỉ lệ nhiễm sán lá gan khoảng 28-30%.
Thể cấp tính có thể làm gia súc chết.
Thể mãn tính gia súc gày ốm, sản lượng sữa giảm 15-25%. Gày yếu, thiếu máu, lông da khô. Thủy thũng nhẹ ở mí mắt, hầu cổ. Bò chửa có thể sảy thai. Bò kén ăn, hay ỉa chảy mãn tính.
            Để có thể phòng bệnh sán lá gan một cách hữu hiệu chúng ta cần phải biết về vòng đời chúng trong và ngoài cơ thể vật chủ. Sán lá gan trưởng thành sống trong các ống dẫn mật và túi mật của gan đồng thời đẻ trứng ở đó. Trứng theo ống dẫn mật về ruột rồi thải ra ngoài theo phân. Nếu gặp điều kiện môi trường thuận lợi như nước, nhiệt độ thích hợp thì trứng nở thành mao ấu, mao ấu di chuyển trong nước và tìm chui vào một loài ốc có tên là Zimnea Limosa để sống nhờ. Trong cơ thể của ốc thì mao ấu phát triển thành bào ấu rồi vĩ ấu và chui ra ngoài tự nhiên. Vĩ ấu rụng đuôi và biến thành ấu trùng cảm nhiễm (kén) bám vào cây cỏ. Bò ăn cỏ có mang ấu trùng cảm nhiễm sẽ bị nhiễm sán lá gan. Chính vì thế để phòng bệnh sán lá gan trên trâu bò chung ta phải áp dụng biện pháp tổng hợp như sau:
·        Trên cơ thể gia súc: Ở vùng có nhiễm sán lá gan thì chúng ta có thể dùng thuốc xổ định kỳ 3 tháng một lần. Kiểm tra phân để phát hiện sán lá gan ở những đàn gia súc mới nhập về nuôi.
·   Môi trường ngoài:
- Chuồng trại: Khai thông mương rãnh để thoát chất thải vào nơi quy định, kết hợp với ủ phân để diệt trứng sán.
- Đồng cỏ: Dùng biện pháp chăn thả luân phiên hoặc cắt cỏ phơi khô cho bò ăn.
- Diệt ký chủ trung gian: Khai thông mương rãnh thoát nước trên các bãi chăn thả. Dùng hóa chất như: CaO, CuSO4, N-trityl morpholine phun vào cỏ mọc dưới nước để diệt các loài ốc nhằm tránh truyền lan mầm bệnh. Trên đồng ruộng có thể kết hợp với nuôi vịt để diệt ốc (biện pháp sinh học).
Những loại thuốc có thể sử dụng để trị sán lá gan:
- Dertil-B (miclopholen): cho uống với liều sử dụng cho bò là 6-7mg/kg thể trọng và cho trâu là 8-9 mg/kg thể trọng. Thuốc có dạng viên (500 mg/viên), hiện nay đang được sử dụng phổ biến ở các địa phương. Bà con có thể tìm mua tại các quầy thuốc thú y trong vùng.
- Fasciranida cho uống với liều chỉ định chung cho trâu bò là 5-6 mg/kg thể trọng.
Dovenix:
- Dạng viên: cho uống với liều 12-15mg/1kg trọng lượng cơ thể bò
- Dạng chích: dung dịch 30% với liều 1.5 ml/1kg trọng lượng
Oxymisole: cho uống với liều 1g/30 kg trọng lượng
Rafoxanid (2,5%): liều dùng 10 mg/1 kg trọng lượng
Albendazole:  liều dùng 7,5 mg/1 kg trọng lượng
Filikan: liều dùng 300 - 400mg/1 kg trọng lượng

 7.      Bê có biểu hiện ho về ban đêm, gầy yếu, rụng lông, có chất nhầy chảy ra từ mũi giống mủ, không sốt. Đó là bệnh gì?
            Với triệu chứng như mô tả thì có thể là bê bị nhiễm giun phổi do Distyocaulus sống ký sinh ở phế quản và khí quản của bê. Có hai loài gây bệnh là Distiocaulus viviparus vàDistiocaulus filaria. Các thực nghiệm đã chứng minh được rằng tỷ lệ nhiễm giun phổi ở bê cao hơn bò trưởng thành và bê ở giai đoạn 7-12 tháng tuổi có nguy cơ nhiễm bệnh cao nhất. Bê bị nhiễm giun phổi thường kế phát viêm phổi nhiễm khuẩn đồng thời tạo điều kiện cho những bệnh truyền nhiễm khác phát triển. Chúng ta có thể sử dụng một trong những loại hoá dược sau đây điều trị:
- Levaject (7,5%): 1ml/10kg thể trọng chích bắp cổ.
- Tetramysol: dạng bột của Hungary, cho uống với liều 10-15mg/kg thể trọng đạt hiệu quả 100%
- Varmizol (Levamizol chlohydrat). Đây là loại thuốc tiêm của Cuba có hàm lượng 65mg/1ml. Liều dùng 1ml/10kg thể trọng.
- Ripercol (Levamizol hydrochloride): đây là dạng thuốc tiêm của Úc sản xuất. Liều dùng như sau:
Bê có trọng lượng khoảng 45kg: 4ml
Bê có trọng lượng khoảng 90kg: 8ml
Bò có trọng lượng từ 270kg trở lên dùng liều 24ml
Thông thường cứ 3 tháng người ta dùng thuốc xổ lãi lặp lại một lần, lần đầu tiên khi bê được 2 tháng tuổi.
 8.      Bê con tiêu chảy nặng có máu và lợn cợn chất nhày, là bệnh gì, điều trị như thế nào?
        Có thể là bê bị bệnh cầu trùng (coccidiosis). Bệnh này do một loại đơn bào kí sinh trong niêm mạc đường tiêu hoá- họ Eimeria. Bệnh xảy ra ở bê từ 2-3 tuần đến 6 tháng tuổi.
Ở thể cấp tính con vật có thể ỉa mỗi ngày từ 5-10 lần. Mỗi lần ỉa con vật cong lưng để rặn nhưng phân ra rất ít, trong phân thường có những chất lầy nhầy của màng ruột và máu nên người ta còn gọi là “bệnh lỵ đỏ” ở bê nghé non. Theo khảo sát của chúng tôi, tỷ lệ nhiễm cầu trùng trên bê và bò tơ khá cao.
Điều trị:
- Furazolidon hoặc Nitrofuran: liều dùng 0,03g/kg thể trọng. Pha nước hoặc trộn vào sữa cho uống. Dùng liên tục trong 4 ngày liền.
- Sulfaguinoxaline; Sulfamethazin hoặc Sulfadimezin: liều dùng 50-60mg/kg thể trọng. Có thể trộn vào sữa, nước cho uống hoặc trộn vào thức ăn để cho bê ăn. Dùng liên tục 4-5 ngày liền.
- Amprolium: 0,01g/kg thể trọng, cho uống. Dùng liên tục 4 ngày liền.
- Prymethamin: liều dùng  0,2 mg/kg thể trọng. Có thể pha vào sữa hoặc nước cho bê uống. Dùng liên tục trong 2 ngày.
- Quinacrine: 1-2 g/100kg trọng lượng, uống 2 lần/ngày trong 3 ngày liên tục.
Lưu ý: Trong quá trình điều trị cần phải kếùt hợp với kháng sinh chống viêm ruột (oxyteracyclin hoặc chloramphenicol) đồng thời dùng Vitamin K để hạn chế xuất huyết ruột trong trường hợp bệnh nặng.
 9. Bò bị nhiều con ve bám trên da, sử dụng Dipterex không hết, làm thế nào để diệt được?
    Thông thường thì ta có thể phun hoặc tắm bằng dung dịch Dipterex để diệt ve cho bò. Theo những tài liệu trước đây thì liều lượng khuyến cáo sử dụng là 0,5 - 1% nhưng trải qua một thời gian dài sử dụng đã tạo ra những thế hệ ve có sức đề kháng với Dipterex. Vì vậy chúng ta cần phải tăng nồng độ của Dipterex lêân ở mức 2 - 3% để phun cho bò. Thường thì chúng ta có thể dùng bình phun thuốc sâu để chứa dung dịch Dipterex và phun khắp mình cho bò. Hiện nay trên thị trường có bán loại Dipterex dạng tinh thể màu trắng của Trung quốc với giá từ 25000 - 30000 đồng 1kg.
            Ngoài ra còn có một số hóa dược sau đây bà con có thể tìm mua tại các quầy thuốc thú y và sử dụng theo hướng dẫn trên nhãn thuốc:
Neguvon: liềi 1,25-2,5gam pha trong 1lit nước để phun.
Bayticol: liều dùng 10ml cho 15-20 lít nước để phun. Thuốc do công ty Bayer sản xuất.
Asuntol: dùng liều 10mg cho 10 lít nước để phun. Thuốc sau khi pha có thể sử dụng trong vòng 12 tháng. Thuốc do công ty Bayer sản xuất.
Lưu ý:
* Tránh phun thuốc trực tiếp vào mắt, vào thức ăn. Tốt nhất là rọ mõm hoặc cột ngắn dây lại sau khi khô lông thì thả ra nhằm tránh bò liếm có thể gây ngộ độc. Nếu có nhiều bò thì chúng ta nên xây bể để tắm ve cho bò sẽ đem lại hiệu quả cao hơn.
* Nên tắm chải cho bò thật sạch trước khi phun thuốc.
* Sau khi phun thuốc diệt ve trên cơ thể bò chúng ta nhốt bò 1-2 giờ. Sau đó thả bò ra và phun thuốc khắp nền, vách chuồng để diệt những con ve còn sống sót. Nếu có điều kiện thì chúng ta áp dụng biện pháp kết hợp diệt ve trên bãi chăn.
* Trong trường hợp xử dụng nếu bò có biểu hiện ngộ độc thì chúng ta có thể sử dụng Atropin để giải độc.
* Tùy tình hình nhiễm ve mà chúng ta có thể dùng thuốc định kỳ một tuần một lần, hai tuần một lần hoặc một tháng một lần.
Invermectin, Doramectin: 0,1–0.3mg/kg, tiêm bắp hoặc dưới da. Đây là loại thuốc mới, có thể có tác dụng trên ve và các loại giun tròn, sử dụng định kỳ 3 tháng một lần.

 10.  Bò bị nấm ở quanh mắt, lan rộng ra thành từng đám. Cách điều trị?
    Bệnh nấm khá phổ biến trên bò. Bò nỗi những mụn xù xì xung quanh mép, mắt, tai và những vùng da mỏng. Mụn này có phủ vẩy vàng xám hoặc nâu sẫm, cạy lớp vẩy ra nhìn thấy bên trong sần sùi và đỏ. Bò có biểu hiện ngứa và những mụn này lan rộng dần. Ở bò thường gặp những loại nấm ký sinh và gây bệnh như sau:
- Trichophiton verrucosum
- Trichoporum beigelii
- Candida famata, Candida glabrata
- Aspergillus fumigatus, Aspergillus nidulans, Aspergillus terrius
Các khuẩn ty và bào tử nấm xâm nhập vào da lông thông qua các vết thương trên da và tạo ra các ổ nấm sần sùi và gây rụng lông. Bò thường có biểu hiện ngứa như ghẻ gây rụng lông, gầy còm suy nhược. Chúng ta có thể dùng một trong những phác đồ sau để điều trị:
* Dùng dung dịch A.S.A hoặc A.S.I đã pha sẵn để bôi vào những vùng da bị nhiễm nấm
* Dùng thuốc mỡ Nystatin 5% để bôi lên vùng da bị nhiễm.
     Những loại thuốc này có bán rộng rãi tại các quầy thuốc nhân y hoặc ở các Bệnh viện hoặc Trung tâm chuyên điều trị bệnh da liễu.
     Ngoài ra chúng ta còn có thể sử dụng dung dịch Dipterex và xanh Methylen theo tỷ lệ 2 phần Dipterex, 98 phần xanh methylen để điều trị  cũng đem lại kết quả rất tốt.
Lưu ý:
* Trước khi bôi thuốc cần phải cắt sạch lông vùng bị nấm.
* Cần phải bôi thuốc trên diện tích rộng hơn so với diện tích bị nhiễm nấm trên da.
* Đối với dung dịch Dipterex và xanh Methylen chúng ta có thể dùng bình xịt nhỏ (bình mà người ta thường dùng để xịt cho các loại cây kiểng) để bơm xịt thuốc rất có hiệu quả.

* Nếu bò có biểu hiện nhiễm trùng tại những vùng bị nấm thì chúng ta cần phải điều trị bằng kháng sinh đồng thời kết hợp với Vitamin A để giúp vết thương chóng lành.