kithuatchanthaga: bò

Hiển thị các bài đăng có nhãn bò. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 24 tháng 8, 2016

Chăm Sóc Gia Súc Gia Cầm Trong Mùa Mưa Bão

Chăm sóc gia súc, gia cầm trong mùa mưa bão

Mưa bão là yếu tố bất lợi, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe gia súc, gia cầm; đồng thời khi mưa to, có thể gây ngập úng cục bộ hoặc lụt trên diện rộng, tạo cơ hội phát tán mầm bệnh, là điều kiện thuận lợi để phát sinh dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm.

Khi gió lớn, những cơn gió giật có thể gây đổ nhà, chuồng nuôi gia súc, gia cầm. Vì vậy, chăm sóc gia súc, gia cầm trong mùa mưa bão, để tăng sức khỏe cho gia súc, gia cầm, tăng khả năng chống chịu các tác động bất lợi của ngoại cảnh và sự đe dọa của bệnh dịch là rất cần thiết.

Để làm được điều đó, bà con phải thực hiện tốt một số công việc sau đây:

1. Chuồng trại:

Kiểm tra hệ thống thoát nước chung của cả khu vực, đặc biệt phải củng cố hệ thống thoát nước thải, nơi chứa chất thải để hạn chế ô nhiễm khi mưa to hoặc ngập lụt.

Đảm bảo cách ly giữa chuồng nuôi và khu sinh hoạt hoặc giữa các chuồng nuôi. Nên có hố sát trùng trước cửa chuồng nuôi.

Khu chứa chất thải (phân, rác và nước thải) phải xa chuồng nuôi, cuối hướng gió, vị trí thấp và xa nguồn nước ngầm, trường học, bệnh viện…

Vị trí chuồng nuôi nên chọn nơi cao ráo, dễ thoát nước, cách các chuồng nuôi khác, xa khu đông dân nhằm hạn chế nguy cơ truyền lây dịch bệnh cho con người và ngược lại. Chuồng nuôi nên xây dựng xa vùng lũ quét.

Chuồng nuôi phải chắc chắn, chống dột, ngập lụt, có tấm che chắn mưa gió để bảo vệ gia súc, gia cầm khi mưa to, gió lớn; phù hợp với số lượng, đặc tính, lứa tuổi gia súc, gia cầm. Ở những vùng đất trũng, nền chuồng phải làm cao để tránh ngập úng. Có đủ bạt để che mưa hắt.

2. Chăm sóc, nuôi dưỡng gia súc, gia cầm:

Đảm bảo nguồn thức ăn: cây cỏ là nguồn thức ăn chính cho gia súc ăn cỏ, khi mưa bão, cây cỏ dễ bị ngập, đổ và chết vì vậy cần chú ý chủ động dự trữ nguồn thức ăn xanh, có thể phơi khô (rơm và cỏ), ủ chua cỏ hoặc thân cây bắp để đảm bảo nguồn thức ăn cho gia súc trong mùa mưa bão. Đặc biệt nên lưu ý cung cấp thêm cho gia súc ăn cỏ nguồn thức ăn tinh để chúng có thêm nguồn dinh dưỡng cần thiết giúp chống chọi với điều kiện thời tiết bất lợi (nhưng chú ý tập cho gia súc ăn cỏ ăn thức ăn tinh, ăn ít và tăng dần đến khoảng 2 kg/con/ngày; cho ăn khô, không được hòa nước cho uống). Với thức ăn, cần cung cấp đầy đủ về số lượng và chất lượng, thức ăn cần bảo quản ở những nơi khô ráo để tránh bị ẩm mốc.

Tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng cho gia súc, gia cầm, để tăng sức khỏe, giúp gia súc, gia cầm có đủ khả năng chống lại các tác động bất lợi, hạn chế phát sinh dịch bệnh. Thực hiện tốt kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng, phù hợp với giống, lứa tuổi, tính biệt và mục đích sản xuất của từng loại gia súc, gia cầm.

3. Phòng bệnh cho gia súc, gia cầm

Tăng cường vệ sinh phòng bệnh cho gia súc, gia cầm: thường xuyên quét dọn, vệ sinh sạch sẽ trong và ngoài chuồng nuôi; định kỳ vệ sinh máng ăn, máng uống, các dụng cụ chăn nuôi; phun khử trùng trong và ngoài chuồng nuôi gia súc, gia cầm để diệt mầm bệnh có trong môi trường. Chuẩn bị dự phòng một số thuốc thú y thiết yếu như thuốc trợ sức, trợ lực, kháng sinh phổ rộng, thuốc sát trùng….

Phun sát trùng trong chuồng nuôi

Đảm bảo vệ sinh thức ăn, nước uống, có thể sử dụng Chloramin-B, Clorin… để khử trùng nước đối với những nơi nguồn nước bị ô nhiễm, đảm bảo cung cấp đủ nước sạch cho vật nuôi.

Chủ động phòng bệnh bằng vắc xin: tiêm phòng đầy đủ các vắc xin phòng bệnh thường gặp ở vật nuôi như tụ huyết trùng cho trâu bò; dịch tả lợn, tụ huyết trùng, đóng dấu lợn, phó thương hàn, lở mồm long móng, tai xanh cho lợn; cúm gia cầm, Newcastle, Gumboro, tụ huyết trùng cho gà; cúm gia cầm, dịch tả vịt, tụ huyết trùng cho vịt, ngan.

Tiêm phòng cho bò

- Bổ sung các vitamin, thuốc trợ sức, trợ lực, men tiêu hóa cho gia súc, gia cầm khi thời tiết bất lợi.

- Cách ly kịp thời những vật nuôi có biểu hiện khác thường, chẩn đoán và điều trị nếu cần thiết, không được bán hoặc phát tán gia súc, gia cầm ốm, chết và chất thải của chúng ra xung quanh, tránh lây lan dịch bệnh.

- Thường xuyên kiểm tra sức khỏe đàn gia súc, gia cầm, đặc biệt dễ nhận biết những bất thường vào sáng sớm thông qua:

+ Ngửi: Nhận ra có mùi khác thường hay sự kém thông thoáng… giúp biết được tình trạng sức khoẻ đàn gia súc, gia cầm.

+ Lắng nghe: để phát hiện được những âm thanh bất thường hoặc thiếu vắng âm thanh hằng ngày.

+ Quan sát trạng thái vật nuôi để phát hiện được những bất thường như uể oải, ủ rũ hoặc hung hăng; kiểm tra trạng thái phân, nước tiểu; đồng thời kiểm tra lượng thức ăn, nước uống tiêu thụ hàng ngày của gia súc, gia cầm.

4. Khi gia súc, gia cầm bị mưa ướt:

Khi gia súc, gia cầm bị mưa hắt hoặc dột… ngâm nước hoặc ướt lâu sẽ làm mất nhiệt, giảm sức đề kháng và dễ phát sinh bệnh., vì vậy cần đưa ngay gia súc, gia cầm ướt vào chuồng khô và ấm. Với gia cầm phải đưa lên chuồng lồng, sàn hoặc nền có đệm lót khô. Bổ sung vitamin, men tiêu hóa để tăng sức đề kháng cho gia súc, gia cầm, nếu có biểu hiện bệnh như rối loạn tiêu hóa, bệnh đường hô hấp… thì phải điều trị kịp thời.

Khi bán lợn giống gặp mưa

Nguyễn Liên Hương

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia

Thứ Tư, 20 tháng 7, 2016

tự tạo cơ hội

Người Phụ Nữ Nuôi Bò Lai

oneillhekhih6165 15:30

NGƯỜI PHỤ NỮ NUÔI BÒ LAI

Nuôi bò lai không chỉ tăng thu nhập cho riêng mình, một người phụ nữ Êđê trẻ còn đem lại nhiều cơ hội đổi đời cho người dân buôn làng.

H’Dức bảo, điều phấn khởi nhất của chị không chỉ thu nhập khá hơn nhờ mô hình nuôi bò khép kín mà còn góp phần thay đổi được nếp nghĩ, cách làm ăn của bà con buôn làng. Là cộng tác viên khuyến nông của Trạm khuyến nông H.Ea Kar, với tay nghề chuyên môn thú y, cộng tính cách năng nổ, nhiệt tình, chị dễ tiếp xúc với nhiều hộ nông dân, chỉ vẽ tận tình cách chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, phòng bệnh, trồng cây thức ăn, vỗ béo cho bò. Đến nay, gần một nửa trong số 400 hộ ở buôn Sứk đã nuôi bò nhốt chuồng, nhiều hộ nuôi từ 5 - 10 con bò lai thu lãi cao như H’Mun Niê, H’Neo, H’Yun Niê... Với những thành tích này, H’Dức Mlô được tổ chức quốc tế hỗ trợ xóa nghèo tại VN là ActionAid (AAV) mời đi Thái Lan để nói chuyện tại một hội nghị về giảm nghèo cho cộng đồng vào cuối tháng 7 này.

Năm 2008, tốt nghiệp Khoa Thú y Trường cao đẳng nghề Thanh niên dân tộc Tây nguyên, H’Dức Mlô (29 tuổi) về lập nghiệp ngay tại quê nhà ở buôn Sứk, xã Ea Đa, H.Ea Kar (Đắk Lắk). Năm sau, chị “bắt” chồng là chàng trai học cùng lớp, cả hai vợ chồng cùng làm công việc dịch vụ thú y ở xã nhà. Sống cùng buôn làng, H’Dức càng thấy nếp làm ăn của bà con theo truyền thống có nhiều hạn chế, nhất là trong chăn nuôi gia súc. Trâu, bò của bà con cứ thả rông từng bầy, kiếm ăn ngoài đồng được chăng hay chớ; hơn nữa bò chủ yếu là giống bản địa nhỏ con, nuôi lâu lớn, giá rẻ nên có hộ nuôi nhiều mà vẫn không khá lên được.

Nghĩ vậy nên H’Dức quyết tâm thay đổi. Năm 2010, chị mua 2 con bò cái giống về nuôi nhốt trong chuồng, rồi phá đi một phần diện tích cà phê trong vườn nhà để trồng cỏ làm thức ăn cho bò. Thấy trồng cỏ mà chăm bẵm, bón phân tưới nước như trồng rau, mẹ H’Dức la mắng con gái, người dân trong buôn thì cười cợt vì “cỏ là thứ người ta phải nhổ bỏ mà nó lại đi trồng”. H’Dức im lặng làm theo ý mình. Đến mùa khô, cả buôn thiếu thức ăn cho gia súc thì bò của nhà chị lại no nê cỏ. Vậy là lần lượt nhiều hộ trong buôn đến gặp H’Dức để xin giống cỏ về trồng cho bò ăn.

Đến nhà H’Dức, các hộ trong buôn còn bị thuyết phục bởi cách nuôi bò trong chuồng, bò nuôi nhốt dễ cho ăn, mau lớn; đồng thời phân bò dễ thu dọn, ngoài ủ làm phân vi sinh bón cho cà phê, tiêu, phần còn dư để bán. Nhiều hộ ngạc nhiên khi thấy cách H’Dức dự trữ thức ăn tổng hợp cho bò bằng ủ chua, ủ khô cỏ, rơm rạ, bẹ bắp, cám, rỉ mật… Từ đó, nhiều hộ bắt đầu nuôi bò theo cách của H’Dức.

Đầu năm 2014, chị bỏ hẳn giống bò bản địa, chuyển sang nuôi bò lai siêu thịt giống Brahman và bò Úc. Ngoài 2 con bò cái nuôi đẻ, chị mua thêm những con bò gầy ở nơi khác về vỗ béo để bán lại với giá cao. “Nuôi bò giống bản địa ngót 2 năm mỗi con mới được 2 tạ thì bò lai chỉ hơn một năm đã gần 3 tạ. Bò lai trưởng thành giá tới 40 - 50 triệu đồng mỗi con, trong khi bò bản địa chỉ khoảng 30 triệu đồng”, H’Dức lý giải về hiệu quả kinh tế của vật nuôi mới. Hai năm nay, trong chuồng nhà H’Dức lúc nào cũng gần 10 con bò lai, con nào đủ lớn, được giá là xuất chuồng, bổ sung tiếp những chú bê con. Chị còn tự học hỏi, thử nghiệm thụ tinh nhân tạo, đỡ đẻ cho bò nhà.

Ngoài việc “chuyển giao công nghệ” nuôi bò cho cộng đồng, H’Dức còn là chủ nhiệm câu lạc bộ ca cao của buôn Sứk, tích cực truyền đạt kỹ thuật trồng, chế biến, tìm nơi tiêu thụ ca cao cho 30 hộ thành viên. Mới đây, chị đưa vào trồng nấm mộc nhĩ với sự hỗ trợ nguyên liệu, kỹ thuật của Tổ chức AAV. H’Dức cho biết chị đã liên hệ được đầu ra và sẽ làm đầu mối tiêu thụ sản phẩm cho 30 hộ đang cùng làm nấm trong buôn.

Ngọc Quyền

Thứ Năm, 7 tháng 7, 2016

đệm lót sinh thái cho bò

Đệm Lót Sinh Thái Cho Bò Sữa

oneillhekhih6165 02:13

ĐỆM LÓT SINH HỌC TRONG CHĂN NUÔI BÒ SỮA

Đây là một lựa chọn mới cho người chăn nuôi bò sữa, vì giảm được đầu tư ban đầu và chi phí duy trì quản lý trại, chi phí cho quản lý phân. Thông thường nền chuồng đệm lót sinh học là nền đất nên giá rẻ hơn, với kiểu chuồng mới này không cần đầu tư nơi chứa và xử lý phân.

Cách chế 200 lít dịch men: Cho 1 kg chế phẩm BALASA N01, 15 kg bột ngô, 200 lít nước sạch cho vào thùng và khuấy đều, đậy kín. Để ở chỗ ấm trong thời gian 1-2 ngày là có thể dùng được. Chuẩn bị dịch men trước 1-2 ngày.

Cách xử lý bột ngô: Lấy khoảng 2 lít dịch men (trong 200lit dịch men ở trên) đã làm trước đó cho vào 5 kg bột ngô, xoa cho ẩm đều sau đó để ở chỗ ấm. Chuẩn bị hỗn hợp bột ngô với nước men này trước khi bắt đầu làm đệm lót 5-7 giờ.

* Cách làm đệm lót:

- Bước 1: Rải lớp chất đệm dày 20 cm ra nền chuồng.

- Bước 2: Tưới đều 100 lít dịch men, sau đó rải đều một phần bã ngô lấy từ dịch men để rải lên trên mặt lớp trấu.

- Bước 3: Tiếp tục rải lớp chất độn thứ 2, vừa rải vừa phun nước sạch và vừa phải dùng cào đảo cho đều vào nhau và để cho hỗn hợp được làm ẩm đều cho đến khi đạt độ ẩm trên dưới 30%.

Thử bằng cách: Quan sát thấy mùn cưa thấm nước trở nên sẫm màu, bốc mùn cưa trên tay nắm chặt lại có cảm giác nước hơi thấm ướt ra tay nhưng hạt mùn cưa vẫn tơi rờilà đạt yêu cầu.

- Bước 4: Rải đều 5 kg bột ngô đã xử lý lên trên mặt lớp đệm lót.

- Bước 5: Rắc đều hết phần bã ngô lấy từ dịch men lên bề mặt đệm lót, sau đó tưới đều 100 lít dịch men còn lại lên lớp đệm lót.

- Bước 6: Lấy tay xoa đều lên toàn bộ bề mặt lớp mùn cưa.

- Bước 7: Đậy kín toàn bộ bề mặt bằng bạt hoặc bằng ni-lon.

- Bước 8: Để lên men 3- 5 ngày.Bới sâu xuống 20-30 cm thấy ấm nóng, không còn mùi nguyên liệu là đạt yêu cầu.

- Bước 9: Sau khi lên men kết thúc thì bỏ bạt phủ, cào lớp bề mặt (sâu khoảng 20 cm) cho tơi, để thông khí sau 1 ngày mới thả.

Bảo dưỡng đệm lót:

Cần phải đảo phân 1-2 lần/ ngày ở độ sâu 25 - 30 cm. Đảo phân đưa ô xy vào phân và chất độn chuồng để ngăn cản quá trình phân giải yếm khí vì quá trình phân giải yếm khí không tạo đủ nhiệt độ cao để diệt các vi sinh vật gây bệnh. Đảo phân 2 lần 1 ngày thường được tiến hành lúc bò đang vắt sữa. Đảo phân tốt, quá trìnhphân giải hiếu khí sẽ diễn ra mạnh mẽ, tăng nhiệt độ phân và chất độn chuồng, làm khô phân và chất độn chuồng, giảm số lượng vi khuẩn có hại.

Thông thường khoảng 1 tháng bổ sung men 1 lần, chất độnđược đưa vào chuồng với khoảng cách 2 đến 5 tuần một lần tùy thuộc vào mùa vụ, điều kiện thời tiết và số lượng bò/đơn vị diện tích. Phân và chất độn chuồng chỉ được đưa ra khỏi chuồng 1 lần trong năm. Để bắt đầu thường đổ một lớp mùn cưa khô, sạch dầy 30 đến45 cm.

Thông gió cần thiết để loại bỏ nóng từ cơ thể bò, cũng như ẩm độ và nhiệt từ phân và chất độn chuồng. Thông gió trong mùa đông cần để giảm ẩm độ trong chuồng.

Để vận hành kiểu chuồng mới thành công cần lưu ý các điểm sau:

- Diện tích cần thiết cho 1 bò sữa là 6 -8 m2 .

- Sử dụng phôi bào hoặc mùn cưa khô sạch làm chất độn chuồng

- Thường xuyên đảo phân đến độ sâu 30 cm hoặc sâu hơn để đảm bảo hiếu khí và làm khô phân và chất độn chuồng

- Cho thêm chất độn chuồng khi phân và chất độn chuồng dính vào cơ thể bò

Trên cơ sở những quan sát hiện có, loại hình đệm lót sinh thái là hệ thống rất tốt cho bò sữa, đặc biệt là qui mô vừa và nhỏ.

Trong hệ thống chuồng đệm lót sinh thái, bò sữa di chuyển tự do hơn nên chúng cảm thấy thoải mái hơn, có chỗ nghỉ ngơi tốt hơn nên tỷ lệ què chân ở bò sữa giảm,năng suất sữa và tăng tuổi thọ sản xuất ở bò sữa tăng lên

Ở hệ thống này chất độn chuồng thường là vỏ bào, mùn cưa đã khô, phân được ủ ngay tại chuồng với chất độn chuồng. Hệ thống này cần chất độn chuồng nhiều hơn gấp 4 lần so với các hệ thống khác, tuy nhiên thời gian để thay mới lâu, nên sẽ giảm chi phí về chất độn và giảm chi phí thay độn.

Dưới đây là những kết quả nghiên cứu gần đây về hệ thống chuồng kiểu này ở Hoa kỳ. Trong một nghiên cưú gần đây của tác giả (Susane, 2010) v ới nhiều đàn bò sữa, qui mô đàn trung bình 73 con, khi phân tích số liệu tác giả thấy: 89 % trang trại chuyển sang nuôi bằng chuồng đệm lót sinh thái đã tăng được năng suất sữa 305 ngày . Năng suất sữa tăng bình quân năm so với nuôi ở chuồng kiểu cũ là 996 lit/bò/năm (dao động từ 412 lit đến 1388 lit) (Susane, 2010). Thêm vào nữa tỷ lệ phát hiện động dục của bò ở chuồng mới cũng tăng lên ở 57 % trại kiểu mới (Susane, 2010). Tác giả trên cũng quan sát thấy tỷ lệ phát hiện động dục ở bò trong chuồng kiểu mới đã tăng lên ở 57% trại (36,9% trước đây ở chuồng cũ và 41,5% sau khi thay đổi kiểu chuồng), 71% trang trại khi nuôi bò ở chuồng mới đã tăng tỷ lệ chửa ở bò, giảm thay thế đàn từ 25,4% xu ống còn 20,9%, 67% tr ại kiểu mới đã giảm tỷ lệ nhiễm viêm vú (Susane, 2010).

Tỷ lệ què chân của bò sữa ở chuồng mới thấp hơn rất nhiều (24%) so với tỷ lệ này ở chuồng cũ (Espejo et al., 2006) th ậm chí thấp hơn 27,8% (Cook et al., 2003) so v ới tỷ lệ này ở bò nuôi trong chuồng nền cứng, cho bò vận động tự do và thấp hơn 19,6% so với tỷ lệ này ở bò nuôi chuồng nền cứng, cột buộc cố định (Cook et al., 2003).

W eary and T aszkun (2000) báo cáo rằng 73% (n = 1752 bò s ữa) bò sữa nuôi trong chuồng nền cứng, cho bò vận động tự do thì mỗi năm có ít nhất 1 lần bị tổn thương khủy chân sau, con số này gấp 3 lần số bò có tổn thương khủy chân sau ở bò nuôi trong chuồng kiểu mới. Endres et al. (2005) cũng có những kết quả tương tự.