Phương
pháp rửa mặn trong canh tác lúa, tôm
Trong
canh tác lúa tôm, để canh tác vụ lúa trên đất nuôi tôm thành công thì khâu quan
trọng nhất là phải rửa mặn triệt để và đúng kỹ thuật, vì cây lúa ở giai đoạn mạ
chịu được độ mặn dưới 2‰. Để khâu rửa mặn được triệt để khi trời có mưa to,
khuyến cáo một số biện pháp như
sau:
1.
Thời điểm rửa mặn:
-
Cần bố trí vụ tôm kết thúc sớm để có thời gian rửa mặn triệt để (tốt nhất kết
thúc vụ tôm vào tháng 7). Thời gian rửa mặn hợp lý nhất là từ cuối tháng 7 đến
tháng 8 dương lịch, từ tháng 9 đến tháng 12 dương lịch là thời vụ canh tác
lúa.
2.
Phương pháp rửa mặn:
*
Xới đất kết hợp bón vôi:
-
Cày xới giúp đất tơi xốp, tăng khả năng thấm rút nước giúp cho việc rửa các muối
trong đất được dễ dàng. Trước tiên, bón vôi (CaO hoặc CaCO3)
đều trên mặt ruộng với liều lượng 300 - 500
kg/ha.
-
Sau đó, bà con nên tiến hành xới đất nhằm giúp vôi trộn đều trong đất. Khi có
mưa, hứng nước mưa ngập mặt ruộng (mặt trảng) ngâm khoảng 2 đến 3 đêm, sau đó xổ
cạn và lặp lại từ 3 đến 5 lần đến khi độ mặn trong nước còn 2‰
thì tiến hành gieo
sạ.
*
Sử dụng nước mưa để rửa mặn:
-
Cần theo dõi các kênh thông tin thông báo có mưa lớn, áp thấp hay bão vào vùng
biển Đông thì cần phải xổ cạn đến khô nước trên bề mặt ruộng hoặc xổ khô cả lòng
mương nếu nước còn quá
mặn.
-
Đón các trận mưa lớn, giữ cho ngập mặt ruộng, ngâm ruộng qua 2 đến 3 đêm, sau đó
lại xổ cạn như trước và lặp lại từ 3 đến 5
lần.
*
Cách xác định độ mặn để gieo sạ
Để
xác định tương đối chính xác độ mặn để gieo sạ thì sau khi đã áp dụng đồng bộ
các biện pháp rửa mặn trên, đo độ mặn nước dưới 2‰, tiến hành rút cạn nước trên
mặt ruộng, phơi khoảng 1 - 2 ngày. Dùng tay khoét giữa ruộng 1 lỗ rộng và sâu
khoảng 2 - 3 tấc, chờ nước trong đất rịn ra, lắng trong và đo độ mặn. Nếu đo độ
mặn dao động từ 2 - 3‰, thì tiến hành gieo sạ. Nếu độ mặn cao hơn 2 - 3‰, thì
tiếp tục rửa
mặn.
-
Bà con nông dân thường đo độ mặn trong nước, khi đạt dưới 2‰ là tiến hành gieo
sạ. Tuy nhiên, việc giữ nước mặn vào nuôi tôm trong thời gian dài đã khiến tình
trạng đất giữ mặn và rất khó rửa, đó là lý do hiệu quả rửa mặn chưa triệt để dẫn
đến cây lúa dễ bị chết trong giai đoạn mới sạ nếu gặp thời tiết nắng nóng (nhất
là gặp phải “hạn bà chằn” thường xuất hiện vào tháng 7, tháng 8 dương
lịch).
3.
Cộng đồng rửa mặn
-
Khi tiến hành rửa mặn, nông dân trong vùng cần liên kết lại để rửa mặn đồng loạt
sẽ giúp độ mặn giảm nhanh hơn và giảm chi phí. Nhằm tăng cường mối liên kết giữa
nông dân với nông dân thì vai trò của chính quyền địa phương trong công tác
tuyên truyền vận động rất quan
trọng.
Tóm
lại, muốn
vụ lúa trên đất nuôi tôm thành công, khâu quan trọng nhất là phải rửa mặn cho
thật tốt, đúng kỹ thuật. Bên cạnh đó, bà con cần chọn thời điểm gieo cấy phù
hợp, chấm dứt vụ tôm đúng lúc, phải chuẩn bị giống lúa chịu mặn
tốt./.
Ks.
Trần Ngọc Lãm
Trung
tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau
